Previous Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 253

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये शंकरकृतपार्वत्यनुनयो नाम त्रिपंचाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye śeṣaśāyyupākhyāne brahmanāradasaṃvāde cāturmāsyamāhātmye śaṃkarakṛtapārvatyanunayo nāma tripaṃcāśaduttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

So endet Kapitel 253 mit dem Titel „Śaṅkaras Besänftigung Pārvatīs“ im Cāturmāsya-Māhātmya, innerhalb des Dialogs zwischen Brahmā und Nārada, in der Episode von Śeṣaśāyī, im Hāṭakeśvara-kṣetra-Māhātmya, im sechsten (Nāgara) Khaṇḍa des Śrī Skanda Mahāpurāṇa (Rezension von 81.000 Ślokas).

itithus
iti:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
śrī-skāṃdein the venerable Skanda (Purāṇa)
śrī-skāṃde:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrī + skānda (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; कर्मधारयः (śrīmat skāndam)
mahā-purāṇein the Mahāpurāṇa
mahā-purāṇe:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā + purāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; कर्मधारयः
ekāśīti-sāhasryāmin the eighty-one-thousand (collection)
ekāśīti-sāhasryām:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootekāśīti + sāhasrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; द्विगु-समासः (81-thousand) विशेषणम्
saṃhitāyāmin the Saṃhitā
saṃhitāyām:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃhitā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
ṣaṣṭhein the sixth
ṣaṣṭhe:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootṣaṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)
nāgara-khaṇḍein the Nāgara-khaṇḍa section
nāgara-khaṇḍe:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnāgara + khaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (nāgarasya khaṇḍaḥ)
hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmyein the Māhātmya of the Hāṭakeśvara sacred field
hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmye:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Roothāṭakeśvara + kṣetra + māhātmya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (hāṭakeśvarasya kṣetrasya māhātmye)
śeṣa-śāyy-upākhyānein the episode of (Viṣṇu) reclining on Śeṣa
śeṣa-śāyy-upākhyāne:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśeṣa + śāyin + upākhyāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (śeṣe śāyī iti; tasya upākhyānam)
brahma-nārada-saṃvādein the dialogue between Brahmā and Nārada
brahma-nārada-saṃvāde:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbrahman + nārada + saṃvāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समाहार-तत्पुरुषः (brahmaṇā nāradena ca saṃvādaḥ)
cāturmāsya-māhātmyein the Māhātmya of the Cāturmāsya observance
cāturmāsya-māhātmye:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootcāturmāsya + māhātmya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (cāturmāsyasya māhātmye)
śaṃkara-kṛta-pārvatī-anunayaḥŚaṅkara’s appeasement of Pārvatī
śaṃkara-kṛta-pārvatī-anunayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśaṃkara + kṛta (कृदन्त; √kṛ) + pārvatī + anunaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (śaṃkareṇa kṛtaḥ pārvatyāḥ anunayaḥ)
nāmanamed
nāma:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (naming particle)
tripaṃcāśat-uttara-dviśatatamaḥtwo-hundred-and-fifty-third
tripaṃcāśat-uttara-dviśatatamaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottri + pañcāśat + uttara + dviśata + tama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संख्यावाचक-समासः (200 + 53 = 253rd) क्रमवाचक-विशेषण
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

Colophon (textual closure formula)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Nārada

Scene: A manuscript colophon scene: scribes and reciters conclude a chapter; the nested titles (Cāturmāsya-māhātmya, Brahmā–Nārada-saṃvāda, Śeṣaśāyī-upākhyāna, Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya) appear as rubric headings on palm leaves.

S
Skanda Purāṇa
N
Nāgara-khaṇḍa
H
Hāṭakeśvara-kṣetra
Ś
Śeṣaśāyī
B
Brahmā
N
Nārada
C
Cāturmāsya
Ś
Śaṅkara
P
Pārvatī

FAQs

As a colophon, it primarily provides textual structure rather than a new doctrine.

Hāṭakeśvara-kṣetra is explicitly named as the sacred locus of the māhātmya.

None directly; it indexes the section as Cāturmāsya Māhātmya.