Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

मूले मध्ये तथाऽग्रे च यस्य नामापि तृप्ति दम् । अन्येऽपि देवा वृक्षांस्तानधिश्रित्य महाद्रुमाः

mūle madhye tathā'gre ca yasya nāmāpi tṛpti dam | anye'pi devā vṛkṣāṃstānadhiśritya mahādrumāḥ

An seiner Wurzel, in seiner Mitte und an seiner Krone—dessen bloßer Name Sättigung und Erfüllung schenkt—verweilen auch andere Gottheiten, die in jenen Bäumen Zuflucht nehmen, in den großen Bäumen.

मूलेat the root
मूले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: likewise/so)
अग्रेat the top/front
अग्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
नामname
नाम:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-कार (particle: even/also)
तृप्तिदम्giving satisfaction/contentment
तृप्तिदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतृप्ति + द (प्रातिपदिक; द = ददाति-सम्बद्ध)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः उपपद-तत्पुरुषः (तृप्तिं ददाति इति)
अन्येother
अन्ये:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वृक्षान्trees
वृक्षान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
तान्those
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
अधिश्रित्यhaving resorted to
अधिश्रित्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootअधि + √श्रि (धातु) + क्त्वा/ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभाव-रूप (Gerund/absolutive): having resorted to/depending on
महाद्रुमाःgreat trees
महाद्रुमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + द्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः कर्मधारयः (महान्तः द्रुमाः)

Skanda (deduced)

Tirtha: Pippala/Mahādruma and associated devatā-vṛkṣa-grove

Type: kshetra

Scene: A sacred grove with a central Aśvattha; at root, middle, and crown are subtle divine emblems; surrounding trees host various devas, suggesting a hidden celestial assembly within the forest.

D
Devas
M
Mahādruma (sacred trees)

FAQs

Even remembrance or utterance of the sacred tree’s name is portrayed as spiritually nourishing, because the tree is treated as a divine dwelling-place.

The ‘tīrtha’ emphasis is on sacred trees as embodiments of sanctity within the Nāgarakhaṇḍa’s tīrtha landscape.

Name-remembrance (nāma-smaraṇa) and honoring the tree in all its parts (root, trunk, crown) are implied modes of worship.