Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

अयने दक्षिणे प्राप्ते यस्तत्पूज्य समाहितः । निवेदयेत्तथात्मानं सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

ayane dakṣiṇe prāpte yastatpūjya samāhitaḥ | nivedayettathātmānaṃ samyakchraddhāsamanvitaḥ

Wenn der südliche Sonnenlauf (Dakṣiṇāyana) eintritt, wer dann, mit gesammelt ruhigem Geist, dort verehrt und sich selbst an jenem Ort mit fester Śraddhā rechtmäßig darbringt,

अयनेin the solstice/ayana
अयने:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
दक्षिणेsouthern
दक्षिणे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
प्राप्तेwhen (it) has arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्राप्त (कृदन्त; √प्राप् (धातु) + क्त)
Formभूतकृत्-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (सप्तमी-सम्बन्ध/locative absolute)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्that (tīrtha/Viṣṇupada)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पूज्यhaving worshipped / worshipping
पूज्य:
Kriya (Sub-action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज्य (कृदन्त; √पूज् (धातु) + यत्)
Formतुमुनर्थे/विध्यर्थे कृदन्त (gerundive/obligatory: 'to be worshipped'); अव्ययभावे क्रियाविशेषण (here: having worshipped/after worshipping)
समाहितःcomposed, attentive
समाहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमाहित (कृदन्त; सम्-आ-√धा (धातु) + क्त)
Formभूतकृत्-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
निवेदयेत्should offer/submit
निवेदयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√विद्/√वेद् (धातु; निवेदयति-प्रयोग, causative of √विद्)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम/मध्यम-पुरुष? एकवचन; परस्मैपद (context: 'he should offer/submit')
तथाthus
तथा:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
आत्मानम्oneself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
श्रद्धा-समन्वितःendowed with faith
श्रद्धा-समन्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त; सम्-अनु-√इ (धातु) + क्त)
Formतत्पुरुष (instrumental/association sense: 'endowed with faith'); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Sūta (contextual continuation of Sūta’s discourse)

Tirtha: Viṣṇupada

Type: ghat

Listener: Brāhmaṇa-ṛṣis (implied from 24.1)

Scene: A pilgrim at Viṣṇupada during the sun’s southern course: warm golden light, the devotee seated in meditation, offering flowers and water, hands in añjali, a footprint shrine nearby; the sun depicted slightly southward in the sky symbolism.

V
Viṣṇupada-tīrtha
D
Dakṣiṇāyana

FAQs

Sincere faith and inner composure, joined to worship, make pilgrimage acts spiritually efficacious.

The context is Viṣṇupada-tīrtha described in this adhyāya.

Worship at the time of Dakṣiṇāyana and the practice of ātma-nivedana (self-dedication/complete offering of oneself).