Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

चातुर्मास्ये दुग्धदानं दधि तक्रं महाफलम् । जन्मकाले येन बद्धः पिंडस्तद्दानमुत्तमम्

cāturmāsye dugdhadānaṃ dadhi takraṃ mahāphalam | janmakāle yena baddhaḥ piṃḍastaddānamuttamam

Während des Cāturmāsya bringt die Gabe von Milch—ebenso von Quark und Buttermilch—große Frucht. Und was immer einen zur Zeit der Geburt genährt hat: dessen Spende gilt als die höchste Gabe.

चातुर्मास्येin the Cāturmāsya period
चातुर्मास्ये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; कालवाचक-सप्तमी (locative of time)
दुग्धदानम्gift of milk
दुग्धदानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुग्ध (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (milk-gift)
दधिcurd
दधि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
तक्रम्buttermilk
तक्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
महाफलम्of great fruit (highly meritorious)
महाफलम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (qualifier)
जन्मकालेat the time of birth
जन्मकाले:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजन्म (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; कालवाचक-सप्तमी
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
बद्धःbound
बद्धः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबन्ध् (धातु) → बद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्तरि-प्रयोगे विशेषण
पिण्डःthe body/embryo-mass
पिण्डः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; निर्देशक (demonstrative)
दानम्gift, donation
दानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
उत्तमम्excellent, best
उत्तमम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण

Skanda (deduced; exact speaker not in snippet)

Type: kshetra

Scene: A donor offers milk, curd, and buttermilk to pilgrims during monsoon; a symbolic inset shows a mother nursing an infant, indicating ‘birth-time sustenance’ as the model for highest charity.

C
Cāturmāsya

FAQs

Seasonal giving aligned with sacred time (Cāturmāsya) multiplies merit; nourishing gifts are especially exalted.

The verse sits within a tīrtha-māhātmya setting, but the instruction is primarily about Cāturmāsya dāna rather than a named tīrtha.

Donate milk, curd, and buttermilk during Cāturmāsya; offer nourishing substances as a superior form of dāna.