Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 78

यो मां तत्र शयानं तु व्रतेनानेन देवप । पूजयिष्यति सद्भक्त्या तस्य दास्यामि वांछितम्

yo māṃ tatra śayānaṃ tu vratenānena devapa | pūjayiṣyati sadbhaktyā tasya dāsyāmi vāṃchitam

O Herr der Götter, wer Mich dort verehrt, während Ich in heiligem Ruhen liege, und eben dieses Gelübde in wahrer Hingabe hält, dem werde Ich die ersehnte Gabe gewähren.

यःwho (he who)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (सम्बन्धक-यः)
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (कर्म), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (Locative adverb), ‘there’
शयानम्lying (reclining)
शयानम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशी (धातु) → शयान (प्रातिपदिक)
Formशतृ/शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘lying’ (qualifying माम्)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (Particle), emphasis
व्रतेनby/with a vow
व्रतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
अनेनwith this
अनेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘with this’ (qualifying व्रतेन)
देवपO lord of gods
देवप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; (सम्बोधन-शब्दः)
पूजयिष्यतिwill worship
पूजयिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सद्भक्त्याwith true devotion
सद्भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसत् + भक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; कर्मधारयः ‘सत्-भक्तिः’ = true/devout devotion
तस्यto him/of him
तस्य:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
दास्यामिI will give
दास्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वाञ्छितम्the desired (boon)
वाञ्छितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाञ्छ् (धातु) → वाञ्छित (प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle used adjectivally), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘desired (thing)’

Viṣṇu (Hṛṣīkeśa)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Śatakratu (Indra) addressed as ‘devapa’

Scene: The Lord in reclining posture (śayana) at the kṣetra, attended by devotees performing vrata-pūjā with lamps, flowers, and water; Indra addressed as ‘devapa’ stands respectfully to one side.

V
Viṣṇu
H
Hṛṣīkeśa
Ś
Śatakratu (Indra)

FAQs

Sincere devotion (sadbhakti) joined with disciplined vow-observance (vrata) invokes divine grace that fulfills rightful desires.

The context of the chapter points to Hāṭakeśvara-kṣetra within the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

Worshipping Viṣṇu in His ‘reclining’ state while observing the prescribed vow associated with His sacred sleep (śayana).