Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

Devanagari script

दुष्टोऽहं पापयुक्तोऽहं सांप्रतं परमेश्वर । तेन बुद्धिरियं जाता तवोपरि ममानघ

Transliteration

duṣṭo'haṃ pāpayukto'haṃ sāṃprataṃ parameśvara | tena buddhiriyaṃ jātā tavopari mamānagha

Translation

Ich bin böse; auch jetzt noch bin ich mit Sünde befleckt, o Parameśvara. Darum ist in mir dieser Entschluss erwacht—zu Dir hin, o makelloser Herr.

Word by Word

• दुष्टः: wicked
• दुष्टः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दुष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• पापयुक्तः: associated with sin
• पापयुक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पापेन युक्तः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त (क्त)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• सांप्रतम्: now, at present
• सांप्रतम्: Kriyāviśeṣaṇa (Time/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सांप्रतम् (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb: ‘now/at present’)

• परमेश्वर: O Supreme Lord
• परमेश्वर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: परम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (‘परमः ईश्वरः’); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• तेन: by that, therefore
• तेन: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• बुद्धिः: understanding, thought
• बुद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• इयम्: this
• इयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘बुद्धिः’ इति विशेष्यस्य विशेषण (demonstrative)

• जाता: arose, was born
• जाता: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त (क्त) ‘born/arisen’—वाक्ये क्रियापदवत्

• तव: of you, your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• उपरि: upon, towards
• उपरि: Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: उपरि (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्गसदृशं/संबन्धवाचक (preposition/adverb)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• अनघ: O sinless one
• अनघ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अनघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Speaker

A repentant devotee/supplicant (unnamed in the given snippet), addressing Śiva

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee with downcast eyes confesses before Śiva’s presence; a scribe-like figure or inner-voice motif suggests moral reckoning; the atmosphere is quiet, penitential, and resolute.

Characters & Entities

• Parameśvara
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even a sinner becomes eligible for grace when sincere self-awareness and a firm turning of the mind toward Śiva arises.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse occurs within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya (sacred-place glorification), but the exact tīrtha name is not stated in this isolated shloka.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed here; the emphasis is on inner resolve (buddhi) and surrender to Śiva.