Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

सा त्वया कल्पिताऽस्माकं वितीर्णाद्यापि नो नृप । कुप्याकुप्यं परित्यज्य तां देहि नृप मा चिरम्

sā tvayā kalpitā'smākaṃ vitīrṇādyāpi no nṛpa | kupyākupyaṃ parityajya tāṃ dehi nṛpa mā ciram

«O König, die dakṣiṇā, die du uns zugesagt hast, ist bis heute nicht gewährt worden. Lass die Erwägung “wertvoll oder nicht wertvoll” beiseite und gib sie, o König—ohne Verzug.»

साthat (gift)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-instrument in passive sense/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन
कल्पिताwas fixed/appointed
कल्पिता:
Karta (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Root√कॢप् (धातु) क्त (भूतकर्मणि कृदन्त)
Formकृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘निर्धारिता/विहिता’
अस्माकम्for us/of us
अस्माकम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
वितीर्णाgiven/bestowed
वितीर्णा:
Karta (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootवि + √तॄ (धातु) क्त (भूतकर्मणि कृदन्त)
Formकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘प्रदत्ता’
अद्यtoday/now
अद्य:
Kriya-vishesana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (today/now)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थे (even/also)
नःto us/of us
नः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध) वा चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), बहुवचन; अत्र ‘अस्माकम्’ इत्यर्थे
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन
कुप्य-अकुप्यम्movable and immovable property
कुप्य-अकुप्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुप्य (प्रातिपदिक) + अकुप्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; समासः—द्वन्द्व (कुप्यं च अकुप्यं च)
परित्यज्यhaving given up
परित्यज्य:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरि + √त्यज् (धातु) ल्यप् (क्त्वा-समकक्ष)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having abandoned)
ताम्that (gift)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
देहिgive
देहि:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु) लोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन
Formलोट् (Imperative); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन
माdo not
मा:
Sambandha (Prohibitive/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (prohibitive particle)
चिरम्long (delay)
चिरम्:
Kriya-vishesana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootचिर (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
Formअव्यय; कालपरिमाणवाचक (for long)

Brāhmaṇas

Type: kshetra

Listener: Nṛpa (king)

Scene: Brāhmaṇas respectfully but firmly remind the king of the promised dakṣiṇā; the king listens, slightly chastened, in a ritual pavilion.

B
Brāhmaṇas
N
Nṛpa (king)
D
Dakṣiṇā (implied)

FAQs

Charity should be timely and free from hesitation about material value; delay weakens the integrity of dharmic commitments.

The passage is embedded in a tīrtha-māhātmya narrative framework; this verse itself focuses on dakṣiṇā obligation rather than a site.

To complete the śrāddha properly, the promised dakṣiṇā should be given promptly, without quibbling over the worth of the gift.