Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

सूत उवाच । ब्रह्मणो दक्षिणांगुष्ठाज्जज्ञे दक्षः प्रजापतिः । स च संजनयामास पचाशत्कन्यकाः शुभाः

sūta uvāca | brahmaṇo dakṣiṇāṃguṣṭhājjajñe dakṣaḥ prajāpatiḥ | sa ca saṃjanayāmāsa pacāśatkanyakāḥ śubhāḥ

Sūta sprach: Aus dem rechten Daumen Brahmās wurde Dakṣa Prajāpati geboren. Und er zeugte im Laufe der Zeit fünfzig glückverheißende Töchter.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
दक्षिणाङ्गुष्ठात्from the right thumb
दक्षिणाङ्गुष्ठात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक) + अङ्गुष्ठ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (right + thumb); पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
जज्ञेwas born, arose
जज्ञे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रजापतिःthe Prajāpati (lord of creatures)
प्रजापतिः:
Visheshya (Apposition/सम्बोधन-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (creatures' lord); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपाधि/विशेषणभावे
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय-बोधक (conjunction)
संजजनयामासbegot, generated
संजजनयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + जन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Periphrastic perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative sense: caused to be born)
पञ्चाशत्fifty
पञ्चाशत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चाशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, अव्ययवत्/अव्यय-प्राय (indeclinable numeral), विशेषण
कन्यकाःdaughters, maidens
कन्यकाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्यका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
शुभाःauspicious, beautiful
शुभाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (कन्यकाः)

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sauti, narrator)

Listener: Ṛṣi-assembly (frame audience)

Scene: Sūta begins the account: Brahmā’s right thumb gives rise to Dakṣa Prajāpati, who later fathers fifty daughters—an iconic creation-genealogy tableau.

S
Sūta
B
Brahmā
D
Dakṣa
P
Prajāpati

FAQs

Purāṇic tīrtha-narratives often begin with sacred genealogy, grounding later vows and kṣetra-glory in cosmic order (dharma) and divine origination.

This verse is introductory genealogy within the Tīrtha-māhātmya; the specific kṣetra is developed in the surrounding adhyāya rather than named in this line.

None here; it establishes lineage (Brahmā → Dakṣa) as narrative foundation.