Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 65

मर्त्यलोके समानेतुं प्रचारं येन गच्छति । स तथेति प्रतिज्ञाय तस्मै तां प्रददौ तदा

martyaloke samānetuṃ pracāraṃ yena gacchati | sa tatheti pratijñāya tasmai tāṃ pradadau tadā

Damit sie sich verbreite und in die Welt der Sterblichen getragen werde, willigte er ein und sprach: „So sei es“, und gab sie ihm damals.

मर्त्यलोकेin the mortal world
मर्त्यलोके:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootमर्त्य + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (मर्त्यानां लोकः)
समानेतुम्to bring, to introduce
समानेतुम्:
Prayojana (Purpose)
TypeVerb
Rootसम् + आ + नी (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), क्रियार्थक
प्रचारम्spread, circulation, practice
प्रचारम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootप्रचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
येनby which
येन:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
गच्छतिgoes, proceeds
गच्छति:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तथाso, thus
तथा:
Sambandha (Manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
प्रतिज्ञायhaving promised
प्रतिज्ञाय:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootप्रति + ज्ञा (धातु) → प्रतिज्ञा (कृदन्त; ल्यप्/क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वा/ल्यप्-अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
ताम्her/that (female; i.e., the vine/leaf)
ताम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रददौgave
प्रददौ:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootप्र + दा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

Narrator

Type: kshetra

Scene: Indra, after hearing the king’s request, raises a hand in assent (‘tathāstu’), then ceremonially hands over a living nāgavallī cutting or vine bundle, signifying sanctioned spread to the mortal world.

M
martyaloka
N
nāgavallī

FAQs

Puranic narratives often explain worldly customs as arising from divine permissions and human requests.

No specific tīrtha is named in this line; it advances the origin-story within the Tīrthamāhātmya setting.

None; it describes the granting of a boon and its intended spread.