Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

यावन्मात्रं शरीरं तत्तस्य व्याप्तं महीपते । अमृतेन ततः कृत्तममोघेनापि तच्छिरः

yāvanmātraṃ śarīraṃ tattasya vyāptaṃ mahīpate | amṛtena tataḥ kṛttamamoghenāpi tacchiraḥ

O König, so weit sein Körper vom Nektar durchdrungen war, genau so weit wurde er unsterblich; aber sein Kopf, obwohl vom unfehlbaren Diskus niedergestreckt, war bereits abgetrennt, nachdem er das Amṛta gekostet hatte.

yāvanmātramas much as, to the extent of
yāvanmātram:
Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyāvat + mātra (प्रातिपदिक-द्वय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; परिमाणवाचक विशेषण (śarīram इत्यस्य)
śarīrambody
śarīram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśarīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
tatthat
tat:
Anuvāda (Resumptive/अनुवाद)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम; (अत्र ‘तत्’ = ‘that (body)’ पुनरुक्ति)
tasyaof him
tasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
vyāptampervaded, filled
vyāptam:
Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvy-āp (आप् धातु) → vyāpta (क्त-प्रत्यय, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘शरीरम्’ इत्यस्य विशेषण; ‘pervaded/filled’
mahīpateO king
mahīpate:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahīpati (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन, पुंलिङ्ग; ‘महीपते’ = O lord of the earth
amṛtenawith nectar, ambrosia
amṛtena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootamṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Kāla/Anantaram (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb) ‘thereupon/then’
kṛttamcut off
kṛttam:
Kriyā (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeAdjective
Rootkṛt (कृत् धातु) → kṛtta (क्त-प्रत्यय, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (तच्छिरः इत्यस्य/अर्थतः ‘it was cut’)
amoghenaby the unfailing (weapon)
amoghena:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootamogha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; (अस्त्र/चक्रस्य) ‘unfailing’
apialso, even
api:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) ‘also/even’
tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम; ‘śiraḥ’ इत्यस्य विशेषण
śiraḥhead
śiraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/विषय), एकवचन

Narrator (purāṇic ākhyāna voice) addressing a king (mahīpati)

Listener: King (māhātmya addressee: 'महीपते')

Scene: The discus severs the head; the portion touched by amṛta remains deathless—head and body separated, charged with eerie immortality.

A
Amṛta
A
Amogha (unfailing weapon, i.e., Viṣṇu's Sudarśana)
M
Mahīpati (king)

FAQs

Even a momentary contact with sacred power (amṛta) has lasting consequences, yet divine order (dharma protected by the Lord’s unfailing power) prevails.

The verse sits within a Tīrthamāhātmya narrative in Nāgara Khaṇḍa; the immediate shloka focuses on the amṛta-episode rather than naming a single tīrtha explicitly.

No direct ritual (snāna, dāna, japa) is prescribed in this verse; it is narrative groundwork for the māhātmya.