Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61

गौतम उवाच । यद्येवं निश्चयो वत्स तव मातुश्च संस्थितः । अहं ते दर्शयिष्यामि तपसा हाटकेश्वरम्

gautama uvāca | yadyevaṃ niścayo vatsa tava mātuśca saṃsthitaḥ | ahaṃ te darśayiṣyāmi tapasā hāṭakeśvaram

Gautama sprach: „Wenn ein solcher Entschluss fest in dir und in deiner Mutter gegründet ist, liebes Kind, dann werde ich durch die Kraft meines Tapas (der Askese) bewirken, dass du Hāṭakeśvara schaust.“

गौतमःGautama
गौतमः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootgautama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom. sg.); व्यक्तिनाम
उवाचsaid
उवाच:
Karta (Speech act/कर्ता)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (परोक्ष-भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक (if)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारबोधक (thus)
निश्चयःdecision, resolve
निश्चयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootniścaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom. sg.)
वत्सdear child
वत्स:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvatsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन एकवचन (Voc. sg.)
तवyour/of you
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी एकवचन (Gen. sg.); सर्वनाम
मातुःof (your) mother
मातुः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmātṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (Gen. sg.)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
संस्थितःis fixed/settled
संस्थितः:
Karta (Predicate of 'niścaya'/कर्तृ-विशेषण)
TypeVerb
Rootsam-√sthā (धातु) + saṃsthita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त) 'संस्थित' (established/fixed); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom. sg.)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा एकवचन (Nom. sg.); सर्वनाम
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी एकवचन (Dat./Gen. sg.); अत्र चतुर्थी (to you)
दर्शयिष्यामिI will show
दर्शयिष्यामि:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु) + causative darśaya (णिच्)
Formणिजन्त (causative), लृट् (भविष्यत्), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन (Instr. sg.)
हाटकेश्वरम्Hāṭakeśvara (Lord)
हाटकेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roothāṭakeśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc. sg.); देवतानाम

Gautama

Tirtha: Hāṭakeśvara

Type: kshetra

Listener: Śatānanda (and mother)

Scene: Sage Gautama, serene and powerful, promises to reveal Hāṭakeśvara through his austerity; the atmosphere suggests imminent divine manifestation—light, ash, and sacred presence.

G
Gautama
H
Hāṭakeśvara

FAQs

When devotion is steady, divine grace is approached through disciplined tapas guided by a realized sage.

Hāṭakeśvara—whose darśana is presented as the spiritual culmination of the tīrtha narrative.

Tapas (austerity) is explicitly presented as the means by which Hāṭakeśvara will be revealed.