Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

संमुखस्यापि संग्रामे युध्यमानस्य देहिनः । कदाचिच्चलते चित्तं तीक्ष्णशस्त्रहतस्य च

saṃmukhasyāpi saṃgrāme yudhyamānasya dehinaḥ | kadāciccalate cittaṃ tīkṣṇaśastrahatasya ca

Selbst bei einem Kämpfer, der im Krieg von Angesicht zu Angesicht streitet, kann der Geist bisweilen schwanken—erst recht bei dem, den eine scharfe Waffe niederstreckt.

संमुखस्यof one who is facing (the enemy)/in front
संमुखस्य:
Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसंमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘देहिनः’ इत्यस्य विशेषणम्
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्यय (even/also)
संग्रामेin battle
संग्रामे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
युध्यमानस्यof (one) fighting
युध्यमानस्य:
Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootयुध् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘देहिनः’ इत्यस्य विशेषणम्
देहिनःof the embodied being
देहिनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेहिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
कदाचित्sometimes
कदाचित्:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (sometimes)
चलतेwavers/moves
चलते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचल् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
चित्तम्the mind
चित्तम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तीक्ष्ण-शस्त्र-हतस्यof one struck/killed by a sharp weapon
तीक्ष्ण-शस्त्र-हतस्य:
Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण (प्रातिपदिक) + शस्त्र (प्रातिपदिक) + हत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तीक्ष्णेन शस्त्रेण हतः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

Viṣṇu (in dialogue with Śakra/Indra)

Tirtha: Śrī Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Sages (frame)

Scene: A battlefield moment: a warrior engaged face-to-face, eyes showing sudden doubt; a sharp weapon strike lands; above, a subtle depiction of the departing jīva and ritualists preparing later śānti/śrāddha.

W
Warrior
B
Battle (saṃgrāma)

FAQs

Outer valor does not guarantee inner steadiness; dharma accounts for the subtle condition of the mind at death.

The verse occurs within the Śrīhāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya section of the Nāgara Khaṇḍa.

No direct rite is prescribed here; it supports why special rules may apply for those slain by weapons.