Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

धारातीर्थमृतानां च प्रहारैः सन्मुखैः प्रभो । या गतिश्च समादिष्टा तां मे वद जनार्दन

dhārātīrthamṛtānāṃ ca prahāraiḥ sanmukhaiḥ prabho | yā gatiśca samādiṣṭā tāṃ me vada janārdana

O Herr—sage mir, o Janārdana: welches Geschick ist denen bestimmt, die am Dhārātīrtha in der großen Schlacht, in vorderster Reihe, den Hieben von Angesicht zu Angesicht begegnen und dort sterben?

धारातीर्थमृतानाम्of those who died at Dhārā-tīrtha
धारातीर्थमृतानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdhārā-tīrtha + mṛta (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष (धारातीर्थे मृताः), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
प्रहारैःby blows/strikes
प्रहारैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootprahāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
सन्मुखैःface-to-face/direct
सन्मुखैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsanmukha (प्रातिपदिक)
Formसमासः कर्मधारय (सत्/सम् + मुख), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (प्रहारैः)
प्रभोO Lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
याwhich
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
गतिःcourse/destination
गतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
समादिष्टाordained/assigned
समादिष्टा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-दि श् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (गतिः इत्यस्य विशेषण)
ताम्that
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative singular) रूपम्; अत्र चतुर्थी (to me) अधिकम्
वदtell
वद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपदम्
जनार्दनO Janārdana (Viṣṇu)
जनार्दन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootjanārdana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Indra (Vṛtrahā)

Tirtha: Dhārātīrtha

Type: kshetra

Listener: A king (mahārāja)

Scene: Indra addresses Viṣṇu (Janārdana), asking the ordained destiny of those who die at Dhārātīrtha, struck down while facing the enemy in the forefront of battle.

D
Dhārātīrtha
V
Viṣṇu (Janārdana)
I
Indra

FAQs

The manner of meeting death (courageously, facing forward) and the sanctity of place (tīrtha) are presented as decisive for one’s posthumous gati.

Dhārātīrtha.

No explicit ritual; the verse frames a dharmic inquiry about tīrtha-phala tied to heroic death.