Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

सर्वेषामपि विप्राणां वर्षांते समुपस्थिते । शुद्धिः कार्या प्रयत्नेन स्वस्थानस्य विशुद्धये

sarveṣāmapi viprāṇāṃ varṣāṃte samupasthite | śuddhiḥ kāryā prayatnena svasthānasya viśuddhaye

Auch für alle Brahmanen gilt: Wenn das Ende der Regenzeit herangekommen ist, soll mit Eifer die Reinigung vollzogen werden, zur Läuterung des eigenen Ortes und der Gemeinschaft.

सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सर्व-शब्दः (genitive plural)
अपिalso/even
अपि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थे ‘also/even’
विप्राणाम्of the Brahmins
विप्राणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
वर्षान्तेat the end of the rainy season
वर्षान्ते:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्षान्त (प्रातिपदिक: वर्ष + अन्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; वर्षस्य अन्तः इति षष्ठी-तत्पुरुषः
समुपस्थितेwhen it has arrived
समुपस्थिते:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसम्+उप+स्था (धातु) → समुपस्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘समुपस्थिते’ = ‘when (it) has arrived/present’ (locative absolute sense with वर्षान्ते)
शुद्धिःpurification
शुद्धिः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कार्याto be done/should be performed
कार्या:
Predicate (Vidhi/विधेय)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कार्य (कृदन्त)
Formभविष्यत्कृदन्त/विधेय-विशेषण (तव्यत्/यत्-प्रत्ययार्थे ‘to be done’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शुद्धिः इत्यस्य विधेय-विशेषणम्
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण-भावे
स्वस्थानस्यof one’s own place
स्वस्थानस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्वस्थान (प्रातिपदिक: स्व + स्थान)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘स्वं स्थानम्’ इति कर्मधारयः
विशुद्धयेfor complete purification
विशुद्धये:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविशुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; प्रयोजनार्थे (dative of purpose)

Bhartṛyajña

Tirtha: Garttā-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Scene: A post-monsoon village/tīrtha precinct being ritually purified: swept courtyards, washed thresholds, lamps rekindled; brāhmaṇas preparing for a formal śuddhi rite near a sacred water spot.

V
Vipras (Brāhmaṇas)

FAQs

Purity is not only personal but communal; periodic renewal sustains the sanctity of sacred living spaces and dharmic order.

No single tīrtha is named; the verse frames a general tīrtha-culture principle of maintaining purity in one’s locale.

A seasonal injunction: at varṣānta (end of the rainy season), brāhmaṇas should perform śuddhi with effort for the purification of their own settlement.