Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 65

राम उवाच । स्थितेऽस्मिन्मुनिशार्दूले समीपे वत्स लक्ष्मण । अनर्हा निष्कृतिः कर्तुं तस्मादेनं प्रयाचय

rāma uvāca | sthite'sminmuniśārdūle samīpe vatsa lakṣmaṇa | anarhā niṣkṛtiḥ kartuṃ tasmādenaṃ prayācaya

Rāma sprach: „Lieber Lakṣmaṇa, solange dieser ‚Tiger unter den Weisen‘ in der Nähe weilt, ziemt es sich nicht, aus eigenem Antrieb Sühne zu vollziehen; darum geh und bitte ihn um Weisung.“

रामःRama
रामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
स्थितेwhen (he) is present/standing
स्थिते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; विशेषणम्
अस्मिन्in this (situation/place)
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; सर्वनाम
मुनिशार्दूलेnear the tiger among sages (great sage)
मुनिशार्दूले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मुनिः इव शार्दूलः), पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; संबोधनार्थे स्थाननिर्देशः
समीपेnear
समीपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
वत्सdear child
वत्स:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
लक्ष्मणLakshmana
लक्ष्मण:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
अनर्हाnot appropriate
अनर्हा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनर्ह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषणम् (निष्कृतिः)
निष्कृतिःexpiation
निष्कृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिष्कृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), अव्ययवत् प्रयोगः
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (तस्मात् = therefore/from that)
एनम्him
एनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सर्वनाम
प्रयाचयrequest/beg (him)
प्रयाचय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयाच् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Rāma

Scene: Rāma, composed and authoritative, gestures toward a nearby ascetic sage’s hermitage, instructing Lakṣmaṇa to request guidance rather than act independently.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
M
Mārkaṇḍeya (implied by ‘muniśārdūla’)

FAQs

Expiation and sacred rites are best undertaken with humility and the direction of a qualified sage.

Indirectly, the tīrtha connected to the nearby sage’s āśrama; the narrative moves toward that tīrtha’s purifying power.

To seek instruction from the sage before performing niṣkṛti (prāyaścitta).