Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 72

कन्यादाने तथा श्राद्धे कुलीनो ब्राह्मणः सदा । आहर्तव्यः प्रयत्नेन य इच्छेच्छुभमात्मनः । सोऽपि शुद्धिसमायुक्तो यदि स्यान्नृपसत्तम

kanyādāne tathā śrāddhe kulīno brāhmaṇaḥ sadā | āhartavyaḥ prayatnena ya icchecchubhamātmanaḥ | so'pi śuddhisamāyukto yadi syānnṛpasattama

Bei der Kanyādāna (Schenkung der Jungfrau) und ebenso beim Śrāddha soll, wer für sich selbst Heil und Segen begehrt—o Bester der Könige—stets mit Mühe einen Brāhmaṇa edler Herkunft herbeiholen, sofern er mit Reinheit ausgestattet ist.

कन्यादानेat the giving of a maiden (marriage-gift)
कन्यादाने:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकन्या + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कन्यायाः दानम्)
तथाand also
तथा:
Avyaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक
श्राद्धेat a śrāddha rite
श्राद्धे:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
कुलीनःof good lineage
कुलीनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुलीन (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (ब्राह्मणः)
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता (आहर्तव्यः—one to be brought)
सदाalways
सदा:
Avyaya (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (always)
आहर्तव्यःshould be brought
आहर्तव्यः:
Kriya (Obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootआ + हृ (धातु) → आहर्तव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (तव्यत्-प्रत्यय, विधेय/कर्तव्यता: 'to be brought'), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (ब्राह्मणः)
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
इच्छेत्should desire
इच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
शुभम्good, welfare
शुभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (इच्छेत्)
आत्मनःfor himself/of self
आत्मनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (for oneself)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Avyaya (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपेक्षार्थक-निपात (also/even)
शुद्धिसमायुक्तःendowed with purity
शुद्धिसमायुक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुद्धि + समा + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √युज्)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (शुद्ध्या समायुक्तः = endowed with purity); कृदन्त (क्त-प्रत्यय)
यदिif
यदि:
Avyaya (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक-निपात (conditional 'if')
स्यात्should be
स्यात्:
Kriya (Copula/अस्ति)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
नृपसत्तमO best of kings
नृपसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः/कर्मधारयः (नृपाणां सत्तमः)

Skanda (deduced)

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king)

Scene: Two linked vignettes: (1) kanyādāna with bride, parents, sacred fire; (2) śrāddha with piṇḍa offerings near water. In both, a dignified, pure kulīna brāhmaṇa presides.

FAQs

Auspicious rites yield auspicious fruit when performed with careful selection of a pure and reputable officiant.

The instruction belongs to the Nāgarakhaṇḍa’s tīrtha-centered dharma teaching; this verse itself is a general rule for rites done in sacred contexts.

For kanyādāna and śrāddha, bring a kulīna and śuddhi-endowed brāhmaṇa with deliberate effort.