Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

ऋषय ऊचुः त्रीणि क्षेत्राणि कानीह तथारण्यानि कानि च । पुर्यस्तिस्रो महाभाग काःख्याताश्च वनानि च

ṛṣaya ūcuḥ trīṇi kṣetrāṇi kānīha tathāraṇyāni kāni ca | puryastisro mahābhāga kāḥkhyātāśca vanāni ca

Die Weisen sprachen: Welche drei heiligen Kṣetras gibt es hier, und welche drei Āraṇya-Wälder? O Hochbegnadeter, welche drei berühmten Städte sind es, und welche drei gerühmten Wälder (Vana) zudem?

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु; √वच्)
Formलिट्-लकार (perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन
त्रीणिthree
त्रीणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; बहुवचन; संख्याविशेषण
क्षेत्राणिsacred regions/fields
क्षेत्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; बहुवचन
कानिwhich?
कानि:
Visheshana (Interrogative qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; बहुवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
तथाlikewise; also
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुक्रमार्थक (also/likewise)
अरण्यानिforests/wildernesses
अरण्यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअरण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; बहुवचन
कानिwhich?
कानि:
Visheshana (Interrogative qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; बहुवचन; प्रश्नवाचक
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
पुर्यःcities
पुर्यः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; बहुवचन (वैकल्पिक रूप; 'पुर्यः' = 'पुर्यः/पुर्यः' for 'पुर्यः' < 'पुरीः')
तिस्रःthree
तिस्रः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; बहुवचन; संख्याविशेषण
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th/vocative); एकवचन; कर्मधारय (महान् भागः यस्य)
काःwhich?
काः:
Visheshana (Interrogative qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; बहुवचन; प्रश्नवाचक
ख्याताःare renowned/known
ख्याताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु; √ख्या) + ख्यात (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
वनानिforests
वनानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक

Ṛṣis (Sages)

Type: kshetra

Listener: Sūta (addressed indirectly as ‘mahābhāga’ in the question sequence)

Scene: A circle of sages seated in a forest hermitage, respectfully questioning the narrator about the triads of kṣetras, forests, and cities; palm-leaf manuscripts and a simple route-map lie nearby.

FAQs

Purāṇic dharma preserves pilgrimage knowledge through structured inquiry—identifying kṣetras, cities, and forests as spiritual landscapes.

This verse initiates the enumeration; the specific kṣetras and āraṇyas are named in the subsequent replies (e.g., Kurukṣetra, etc.).

No direct rite is prescribed here; it is a formal question prompting the listing of sacred places for later observance (darśana, snāna, etc.).