Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 198›Shloka 61
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61

Devanagari script

यद्यद्व्रतं पुरा चक्रे ब्राह्मणी सा च सुव्रता । अन्यं जलाशयं प्राप्य सा तच्चक्रे नृपात्मजा । प्रीत्या परमया युक्ता तदा सा द्विजस त्तमाः

Transliteration

yadyadvrataṃ purā cakre brāhmaṇī sā ca suvratā | anyaṃ jalāśayaṃ prāpya sā taccakre nṛpātmajā | prītyā paramayā yuktā tadā sā dvijasa ttamāḥ

Translation

Welches Gelübde auch immer jene brāhmaṇī, die vortrefflich im Gelübde war, einst vollzogen hatte—als die Königstochter ein anderes Wasserbecken erreichte, vollzog sie dasselbe Gelübde erneut, erfüllt von höchster Hingabe, o Bester der Zweimalgeborenen.

Word by Word
यत्-यत्whatever
यत्-यत्:
Viśeṣaṇa (to ‘व्रतम्’)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म-विशेषण), एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोगः = ‘whatever’
व्रतम्vow
व्रतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvrata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal adverbial/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक) = ‘formerly/earlier’
चक्रेperformed
चक्रे:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्
ब्राह्मणीthe brāhmaṇa woman
ब्राह्मणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक)
सुव्रताof good vows
सुव्रता:
Viśeṣaṇa (Adjectival to ‘ब्राह्मणी/सा’)
TypeAdjective
Rootsu- (उपसर्ग) + vrata (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
अन्यम्another
अन्यम्:
Viśeṣaṇa (to ‘जलाशयम्’)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
जलाशयम्a water-reservoir/pond
जलाशयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक) + āśaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (जलस्य आशयः)
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√āp (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त/gerund) = ‘having reached’
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
तत्that (vow)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; सर्वनाम—पूर्वोक्तव्रतपरामर्शः
चक्रेperformed
चक्रे:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्
नृपात्मजाthe king’s daughter
नृपात्मजा:
Karta (Apposition to ‘सा’)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक) + ātmajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नृपस्य आत्मजा)
प्रीत्याwith devotion/affection
प्रीत्या:
Karaṇa/Hetu (Means/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootprīti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण/हेतु), एकवचन
परमयाsupreme
परमया:
Viśeṣaṇa (to ‘प्रीत्या’)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (प्रीत्या इति)
युक्ताendowed (with)
युक्ता:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate participle to ‘सा’)
TypeVerb
Rootyuj (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (भूतकर्मणि/स्थित्यर्थ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘युक्ता’ = ‘endowed/connected’
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal adverbial/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक) = ‘then/at that time’
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
द्विजसत्तमाbest among the twice-born (women)
द्विजसत्तमा:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Appositional epithet/कर्तृसमाना)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (द्विजानां सत्तमा)
Speaker

Sūta (narrative continuation; includes an address to ‘dvija-sattama’)

Tirtha Mahatmya

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: dvijasattamāḥ (best of twice-born)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim-princess arrives at a new sacred pond/stepwell; she repeats earlier vows with visible joy and devotion; brāhmaṇas witness and bless her; water, steps, and offerings frame the scene.

Characters & Entities
N
nṛpātmajā (king’s daughter)

FAQs

Devotion-filled perseverance—repeating vows with sincerity across sacred places—deepens the spiritual fruit of practice.

Multiple ‘jalāśayas’ (sacred water-reservoirs) are referenced, indicating a pilgrimage circuit, though names are not given in this verse.

The prescription is to perform and repeat earlier vratas upon reaching another sacred water site, emphasizing continuity of observance.

←Previous Verse
Next Verse→