Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 103

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा सत्वरं शक्रो गत्वा भूमितलं ततः । पांसुभिः पूरयामास ते तीर्थे लिंगमेव च

sūta uvāca | tacchrutvā satvaraṃ śakro gatvā bhūmitalaṃ tataḥ | pāṃsubhiḥ pūrayāmāsa te tīrthe liṃgameva ca

Sūta sprach: „Als Śakra (Indra) dies hörte, eilte er hinab auf die Erdoberfläche; und an eben jenem Tīrtha füllte er alles mit Erde und Staub auf und bedeckte auch den Liṅga.“

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (श्रवणस्य)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Sambandha (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive), ‘having heard’
सत्वरम्quickly, in haste
सत्वरम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वर (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Sambandha (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive), ‘having gone’
भूमितलम्the ground-surface
भूमितलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (भूमेः तलम्)
ततःthen/from there
ततः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअपादान/क्रमसूचक-अव्यय (ablatival adverb: ‘then/from there’)
पांसुभिःwith dust
पांसुभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपांसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
पूरयामासfilled up
पूरयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूर् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोगः (causative: ‘filled’)
तेthat
ते:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘तत्’ इत्यस्य रूपम् (context: ‘that’)
तीर्थेat the tīrtha
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphasis)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

Sūta

Tirtha: Śūdrā/Brāhmaṇī tīrtha complex (implied)

Type: kshetra

Listener: Dvijas (assembled sages/Brāhmaṇas)

Scene: Sūta narrates: Indra descends swiftly to earth and pours dust/earth, filling the tīrtha area and covering the liṅga, leaving a mound-like sacred ground.

S
Sūta
Ś
Śakra (Indra)
L
Liṅga
T
Tīrtha

FAQs

Even divine beings act promptly to honor and safeguard a tīrtha-liṅga, underscoring the sanctity of Śiva’s presence in sacred geography.

A particular tīrtha in the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya context (the verse refers to “that tīrtha” connected with a liṅga).

No direct prescription; it narrates Indra’s act of covering/filling with earth at the tīrtha, connected to the liṅga’s handling.