Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46
Devanagari script
एकजन्मनि संप्राप्तो लेशो ज्ञानस्य तस्य च । द्वितीये द्विगुणस्तस्य तृतीये त्रिगु णो भवेत्
Transliteration
ekajanmani saṃprāpto leśo jñānasya tasya ca | dvitīye dviguṇastasya tṛtīye trigu ṇo bhavet
Translation
Wenn man in einem Leben nur einen kleinen Anteil jenes Wissens erlangt, wird er im zweiten doppelt; im dritten dreifach.
Word by Word
एकजन्मनिin one birth
एकजन्मनि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएक + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः—एकं जन्म (द्विगु/तत्पुरुष-प्रकृतिः), ‘एकजन्मनि’
संप्राप्तःobtained/attained
संप्राप्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + प्र + आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणं ‘लेशः’
लेशःa small portion
लेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
ज्ञानस्यof knowledge
ज्ञानस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
तस्यof that (person)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सामान्य-प्रयोग), षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
द्वितीयेin the second (birth)
द्वितीये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (अध्याहृतं ‘जन्मनि’), सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
द्विगुणःdouble
द्विगुणः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि + गुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—द्वौ गुणौ यस्य/द्विगुणः (द्विगु-समासः); विशेषणं (अध्याहृतं ‘लेशः’)
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सामान्य-प्रयोग), षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
तृतीयेin the third (birth)
तृतीये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (अध्याहृतं ‘जन्मनि’), सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
त्रिगुणःtriple
त्रिगुणः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि + गुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—त्रयो गुणाः यस्य/त्रिगुणः (द्विगु-समासः); विशेषणं (अध्याहृतं ‘लेशः’)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)
Characters & Entities
J
JñānaJ
JanmaFAQs
Spiritual knowledge is cumulative; sincere effort carries forward and strengthens over successive births.
No named tīrtha appears in this verse; it supports the chapter’s broader māhātmya message.
None; it describes the principle of progressive increase of jñāna through continued practice.