Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

विदूरथ उवाच । कथं ते जायते मुक्तिर्वद मे प्रेत सत्वरम् । करोमि येन तत्कर्म यद्यपि स्यात्सुदुष्करम् ः

vidūratha uvāca | kathaṃ te jāyate muktirvada me preta satvaram | karomi yena tatkarma yadyapi syātsuduṣkaram ḥ

Vidūratha sprach: „Sage mir schnell, o Preta, wie dir Befreiung zuteilwerden kann. Ich werde jene Tat vollbringen, durch die sie geschieht, selbst wenn sie äußerst schwer ist.“

विदूरथःVidūratha
विदूरथः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविदूरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कथम्how
कथम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (genitive/dative) ‘to you/for you’
जायतेarises / is born
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
मुक्तिःliberation
मुक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
वदtell
वद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-एकवचन (dative/genitive) ‘to me/of me’
प्रेतO departed one / O spirit
प्रेत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वरम् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb of manner)
करोमिI do
करोमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; साधनार्थे ‘by which’
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्म इति विशेषण
कर्मdeed, act
कर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
यद्यपिeven if
यद्यपि:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि + अपि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्त/अनुज्ञा-सूचक (concessive conditional) ‘even if’
स्यात्should be / were to be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सुदुष्करम्very difficult
सुदुष्करम्:
Kriya-visheshana (Predicate/क्रियाविशेषणवत्)
TypeAdjective
Rootसु-दुष्कर (प्रातिपदिक; सु + दुष्कर)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः ‘अत्यन्तं दुष्करम्’

Vidūratha (king)

Type: kshetra

Listener: (Internal dialogue) Vidūratha addressing the preta

Scene: King Vidūratha, armed yet gentle, stands near a cremation-ground edge or lonely ghat at dusk; a preta appears, and the king leans forward in urgent inquiry, promising to do even the hardest act.

V
Vidūratha
P
Preta (Kṛtaghna)

FAQs

The ideal ruler responds to unseen suffering with urgency, responsibility, and willingness to undertake difficult dharmic acts.

Not named yet; the king’s question leads into the naming of the specific kṣetra in the next verse.

A general vow of undertaking the required karma; details are requested and provided immediately after.