Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

। अतिथिरुवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा मे पिंगला गुरुः । संजाता कुररो जातो यथा तत्प्रवदान्यहम्

| atithiruvāca | etadvaḥ sarvamākhyātaṃ yathā me piṃgalā guruḥ | saṃjātā kuraro jāto yathā tatpravadānyaham

Atithi sprach: „All dies habe ich euch kundgetan, so wie Piṅgalā, meine Lehrmeisterin, es mich lehrte. Nun will ich berichten, wie der Kurara (Fischadler) entstand und wodurch es dazu kam.“

अतिथिःthe guest (Atithi)
अतिथिः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
वःto you/your
वः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th) बहुवचनस्य एन्क्लिटिक-रूपम्; 'your' (genitive plural enclitic)
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण
आख्यातम्has been narrated
आख्यातम्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-ख्या (धातु)
Formभूतकर्मणि क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय (has been told)
यथाas
यथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/यथार्थवाचक (as/how)
मेmy/to me
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; एन्क्लिटिक-रूपम्
पिङ्गलाPiṅgalā
पिङ्गला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपिङ्गला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
गुरुःteacher
गुरुः:
Karta (Appositive/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अप्पोजिशन (apposition to Piṅgalā)
संजाताcame into being (f.)
संजाता:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-जा (धातु)
Formक्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'arose/was born' (fem.)
कुररःa kurara bird
कुररः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुरर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
जातःwas born (m.)
जातः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootजा (धातु)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
यथाas
यथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; यथाक्रम/प्रकारवाचक
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण
प्रवदामिI tell/declare
प्रवदामि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वाद् (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन

Atithi

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (continuing frame)

Type: kshetra

Listener: A group of hearers addressed as ‘voḥ’ (you all) within the internal narrative

Scene: Atithi, as storyteller, addresses listeners after finishing Piṅgalā’s lesson; he gestures toward the sky/river where an osprey (kurara) appears, foreshadowing the next tale.

P
Piṅgalā
K
Kurara

FAQs

Spiritual instruction is carried through exemplary stories; the narrator signals a new moral episode following Piṅgalā’s teaching.

The narrative belongs to the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya within Nāgara-khaṇḍa.

None in this verse; it functions as a narrative transition.