Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

ततः प्रवर्तते यज्ञस्तदा पैतामहो महान् । सर्वकामसमृद्धस्तु सर्वैः समुदितो गुणैः

tataḥ pravartate yajñastadā paitāmaho mahān | sarvakāmasamṛddhastu sarvaiḥ samudito guṇaiḥ

Dann begann das große Ahnenopfer (paitāmaha), reich an allem ersehnten Gut und mit allen Vorzügen ausgestattet.

ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तद्-प्रत्ययान्त क्रियाविशेषण (adverb: thereafter/from that)
प्रवर्ततेproceeds/begins
प्रवर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
यज्ञःthe sacrifice
यज्ञः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तदाat that time
तदा:
Adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
पैतामहःancestral/pertaining to the grandsire (Brahmā)
पैतामहः:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपैतामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'यज्ञः' इति विशेषण
महान्great
महान्:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'यज्ञः' इति विशेषण
सर्वकामसमृद्धःabounding in all desired things
सर्वकामसमृद्धः:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व + काम + समृद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वैः कामैः समृद्धः)
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक अव्यय (particle: but/indeed)
सर्वैःwith all
सर्वैः:
Karana (Instrument/Means)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; 'गुणैः' इति विशेषण
समुदितःendowed/possessed
समुदितः:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'यज्ञः' इति विशेषण
गुणैःwith qualities/virtues
गुणैः:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

Sūta (continuation of Sūta uvāca frame)

Type: kshetra

Listener: dvijottamāḥ

Scene: mahān ‘paitāmaha’ yajñaḥ ārabdhaḥ—yajñaśālā alaṅkṛtā, dhvaja-patākā, maṇḍapa-stambhāḥ, agni-kundaḥ prajvalitaḥ; samṛddhi-sūcaka dravya-rāśayaḥ, gāvaḥ, anna, hiraṇya, ratna; sarve guṇāḥ iva rūpeṇa darśitāḥ.

Y
yajña

FAQs

A yajña performed in proper tradition is portrayed as a dharmic engine of prosperity and auspicious qualities.

The verse sits within the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya narrative context, though it highlights the yajña itself.

Commencement and conduct of a venerable/traditional (paitāmaha) yajña.