Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

हाहाकारो महानासीत्तं दृष्ट्वा सर्पवेष्टितम् । तस्य पुत्रो विनीतात्मा मैत्रावरुणकर्मणि

hāhākāro mahānāsīttaṃ dṛṣṭvā sarpaveṣṭitam | tasya putro vinītātmā maitrāvaruṇakarmaṇi

Als man ihn von der Schlange umwunden sah, erhob sich ein großer Aufschrei. Sein Sohn — von gezügeltem Wesen — war mit den Pflichten des Maitrāvaruṇa-Priestertums im Opfer beschäftigt.

हाहाकारःa cry of lamentation
हाहाकारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहाहाकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महान्great
महान्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), 'having seen'
सर्प-वेष्टितम्wrapped by a snake
सर्प-वेष्टितम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्प (प्रातिपदिक) + वेष्टित (कृदन्त, वेष्ट् धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समासः (सर्पेण वेष्टितः)
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विनीत-आत्माone whose self was disciplined
विनीत-आत्मा:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविनीत (कृदन्त, नी धातोः क्त; 'disciplined') + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (विनीतः आत्मा यस्य सः)
मैत्रावरुण-कर्मणिin the Maitrāvaruṇa priestly function
मैत्रावरुण-कर्मणि:
Adhikarana (Location/Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमैत्रावरुण (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (मैत्रावरुणस्य कर्म)

Narrator (contextual purāṇic narration; likely Sūta/Skanda depending on Nāgarakhaṇḍa frame)

Type: kshetra

Scene: A man is seen tightly coiled by a serpent; surrounding brāhmaṇas cry out; nearby, his composed son stands with ritual posture, holding or attending implements of the Maitrāvaruṇa priest.

M
Maitrāvaruṇa
P
putra (son)
S
sarpa

FAQs

Vinaya (self-discipline) and fidelity to sacred duty are highlighted even amid panic, reflecting purāṇic ideals of priestly dharma.

Not stated in this verse; it belongs to a broader tīrtha-māhātmya chapter.

No prescription; it identifies the Maitrāvaruṇa function within the yajña setting.