Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 177

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पञ्चपिंडिकोत्पत्ति माहात्म्य वर्णनं नाम सप्तसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye pañcapiṃḍikotpatti māhātmya varṇanaṃ nāma saptasaptatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

So endet im verehrungswürdigen Skanda-Mahāpurāṇa—innerhalb der Ekāśītisāhasrī-Saṃhitā, im sechsten Teil, dem Nāgara-khaṇḍa—im Māhātmya des heiligen Gebietes Hāṭakeśvara—das hundertundsiebenundsiebzigste Kapitel mit dem Titel: „Darlegung der Größe des Ursprungs der fünf Piṇḍikās“.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; वाक्यसमाप्त्यर्थक-निपातः (quotative/end marker)

• श्रीस्कांदे: in the revered Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; ग्रन्थनाम-निर्देशः

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ग्रन्थवर्ग-निर्देशः

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses) [collection]
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (संख्या/प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (संहितायाम्)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• षष्ठे: in the sixth
• षष्ठे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: षष्ठ (क्रमसंख्या/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (नागरखण्डे)

• नागरखण्डे: in the Nāgara-khaṇḍa
• नागरखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नागर (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; खण्ड-नाम

• हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये: in the Māhātmya of the Hāṭakeśvara sacred field
• हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हाटकेश्वर (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विभाग/प्रकरण-निर्देशः

• पञ्चपिंडिकोत्पत्ति: the origin of the five piṇḍikās
• पञ्चपिंडिकोत्पत्ति: Karma/Visaya (Topic)
• Type: Noun
• Root: पञ्च (संख्या/प्रातिपदिक) + पिण्डिका (प्रातिपदिक) + उत्पत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; शीर्षकाङ्गम् (topic)

• माहात्म्य: (its) sacred greatness
• माहात्म्य: Karma/Visaya (Topic)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; शीर्षकाङ्गम्

• वर्णनम्: description
• वर्णनम्: Karma/Visaya (Topic)
• Type: Noun
• Root: वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; शीर्षकाङ्गम्

• नाम: named/called
• नाम: Sambandha (Title marker)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; नामनिर्देशार्थक-निपातः (‘called’/title marker)

• सप्तसप्तत्युत्तरशततमः: the one-hundred-and-seventy-seventh
• सप्तसप्तत्युत्तरशततमः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सप्त (संख्या) + सप्तति (संख्या) + उत्तर (प्रातिपदिक) + शततम (क्रमसंख्या/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (अध्यायः)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Narrator/Compiler (colophon)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-style closing panel: scribal colophon lines, with a small vignette of the Hāṭakeśvara shrine and five piṇḍikās symbolically depicted.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Nāgara-khaṇḍa
• Hāṭakeśvara-kṣetra
• Ekāśītisāhasrī Saṃhitā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

As a colophon, it primarily authenticates and frames the māhātmya unit rather than teaching a doctrine.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Hāṭakeśvara-kṣetra is explicitly identified as the locus of the māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None—this is a textual closing formula marking the end of the chapter and its title.