Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 68

Devanagari script

अब्रवीत्प्रहसन्वाक्यं विधाय स शुभं करम् । गच्छ राजन्विमुक्तोऽसि स्तंभदोषेण वै मया

Transliteration

abravītprahasanvākyaṃ vidhāya sa śubhaṃ karam | gaccha rājanvimukto'si staṃbhadoṣeṇa vai mayā

Translation

Nachdem er seine Hand heil und segensvoll gemacht hatte, sprach Vasiṣṭha mit sanftem Lächeln: „Geh, o König—durch mich bist du vom Makel der Lähmung befreit.“

Word by Word

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• प्रहसन्: smiling/laughing
• प्रहसन्: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्र + हस् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषण

• वाक्यम्: a statement
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• विधाय: having done/arranged
• विधाय: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: वि + धा (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘करम्’ इति विशेषण

• करम्: hand
• करम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Command)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• विमुक्तः: released/freed
• विमुक्तः: Karta (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: वि + मुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण

• असि: you are
• असि: Kriya (Copula)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• स्तंभदोषेण: by/with the defect of stiffness
• स्तंभदोषेण: Hetu/Karana (Cause/Instrument)
• Type: Noun
• Root: स्तंभदोष (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुष; ‘स्तंभस्य दोषः’), पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• वै: indeed
• वै: Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic particle)

• मया: by me
• मया: Karana (Agent in passive sense)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष सर्वनाम, तृतीया, एकवचन

Speaker

Vasiṣṭha

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (implied)

Visual Art Cues

Scene: Vasiṣṭha smiles softly, hand raised in blessing; Viśvāmitra’s arm appears normal; the atmosphere shifts from tension to relief.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Viśvāmitra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Compassionate spiritual power heals, and true guidance sends one back to right conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; the tīrtha context is implicit in the chapter’s māhātmya setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a benediction and release from affliction.