Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 60

राजा हि यत्नतो रक्ष्यो यत्प्रसादादिदं जगत् । सन्मार्गे वर्तते सर्वं न चामार्गे प्रवर्तते

rājā hi yatnato rakṣyo yatprasādādidaṃ jagat | sanmārge vartate sarvaṃ na cāmārge pravartate

Denn der König muss mit größter Anstrengung geschützt werden; durch seine Gunst wird diese Welt getragen. Durch ihn wandelt alles auf dem rechten Weg und nicht auf dem Irrweg.

राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक-निपात (indeed/for)
यत्नतःwith effort
यत्नतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb); प्रकारार्थ (with effort)
रक्ष्यःto be protected
रक्ष्यः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootरक्ष्य (कृदन्त; √रक्ष् (धातु) + यत्)
Formभाव्य/कर्तव्य अर्थे यत्-प्रत्ययान्त (gerundive); पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय
यत्because/for which
यत्:
Sambandha (Relative connector)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
प्रसादात्from (his) favor/grace
प्रसादात्:
Apadana (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; 'जगत्' इत्यस्य विशेषण
जगत्world
जगत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सन्मार्गेon the right path
सन्मार्गे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसत् + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (सन् मार्गः); पुंलिङ्गे सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
वर्ततेmoves/abides
वर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समष्टिवाचक
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)
अमार्गेon the wrong path
अमार्गे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअ + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (अः मार्गः = कुम्गति/दुर्मार्गः); पुंलिङ्गे सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
प्रवर्ततेproceeds/engages
प्रवर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वृत् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

Vasiṣṭha (contextually continuing the instruction to Nandinī)

Scene: Vasiṣṭha articulates a calm doctrine amid turmoil: the king as the axis of worldly order; imagery can show the king protected under a canopy of dharma while chaos recedes.

V
Vasiṣṭha
N
Nandinī
K
King (rājā)

FAQs

Rājadharma: the ruler’s protection and stability uphold societal righteousness; governance is framed as a moral instrument supporting dharma.

No specific tīrtha is mentioned in this verse; it provides a dharmic rationale within the māhātmya narrative.

None; the verse teaches governance ethics rather than ritual practice.