Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

तत्र कालवशान्नष्टास्तेऽपि प्राप्ता दिवालयम् । यस्तत्र व्रतहीनोऽपि कृषिकर्मरतोऽपि वा

tatra kālavaśānnaṣṭāste'pi prāptā divālayam | yastatra vratahīno'pi kṛṣikarmarato'pi vā

Dort gelangten selbst jene, die unter der Macht der Zeit zugrunde gingen, zur Wohnstatt der Götter. Wahrlich, wer immer dort weilt—selbst ohne Gelübde, selbst nur dem Ackerwerk hingegeben—…

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb of place: 'there')
कालवशात्due to the power of time
कालवशात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकाल + वश (प्रातिपदिक); काल-वश- (समास)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (cause: 'due to')
नष्टाःperished; lost
नष्टाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनष्ट (प्रातिपदिक); नश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
अपिalso; even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, अप्यर्थक निपात (particle: 'also/even')
प्राप्ताःreached; attained
प्राप्ताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) 'प्राप्त'; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; वाक्ये क्रियास्थानी (finite sense: 'reached')
दिवालयम्the abode of heaven
दिवालयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिव + आलय (प्रातिपदिक); दिव-आलय- (समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb of place: 'there')
व्रतहीनःdevoid of vows
व्रतहीनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्रत + हीन (प्रातिपदिक); व्रत-हीन- (समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, अप्यर्थक निपात (particle: 'even')
कृषिकर्मरतःengaged in agricultural work
कृषिकर्मरतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृषि + कर्म + रत (प्रातिपदिक); कृषि-कर्म-रत- (समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
अपिeven; also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, अप्यर्थक निपात (particle: 'even/also')
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय, विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle: 'or')

Sūta

Type: kshetra

Scene: A humble farmer with plough stands near the sacred precinct; in the background, a funeral procession or a person’s last breath is shown gently, with a luminous path leading upward to a celestial city (divālaya), indicating grace beyond formal vows.

D
Diva-ālaya (heaven)
V
Vrata (vows)
K
Kṛṣi (agriculture)
K
Kṣetra (implied)

FAQs

The kṣetra’s sanctity extends mercy broadly—granting uplift even to ordinary people lacking formal vows.

The Adhyāya 16 kṣetra under praise (contextually tied to Raktaśṛṅga/Hāṭakeśvara).

None directly; the verse underscores that even without vrata, mere association/residence in the kṣetra brings great fruit.