Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

राजद्वारं समासाद्य स्थितौ स्वजनसंवृतौ । द्वाःस्थेन सूचितौ राज्ञे सभातलमुपस्थितौ

rājadvāraṃ samāsādya sthitau svajanasaṃvṛtau | dvāḥsthena sūcitau rājñe sabhātalamupasthitau

Als sie das Tor des Königs erreichten, standen sie dort, von ihren Leuten umringt. Vom Türhüter dem König gemeldet, traten sie ein und erschienen auf dem Boden der königlichen Versammlung.

राजद्वारम्the king’s gate
राजद्वारम्:
Karma (Goal/object of motion/कर्म)
TypeNoun
Rootराजन् + द्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (king's gate)
समासाद्यhaving approached
समासाद्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootसम् + आ + सद् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-समकक्ष)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
स्थितौstood
स्थितौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
स्वजनसंवृतौsurrounded by their own people
स्वजनसंवृतौ:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्वजन + संवृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; समासः—तत्पुरुष (surrounded by their own people); विशेषणम् (स्थितौ)
द्वाःस्थेनby the doorkeeper
द्वाःस्थेन:
Karana/Agent (Instrumental agent)
TypeNoun
Rootद्वार् + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (door-keeper)
सूचितौwere informed/announced
सूचितौ:
Karma (Patient/कर्म)
TypeVerb
Rootसूच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
राज्ञेto the king
राज्ञे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन
सभातलम्the assembly-hall floor
सभातलम्:
Karma (Goal/object of motion)
TypeNoun
Rootसभा + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (floor of the assembly hall)
उपस्थितौarrived / were present
उपस्थितौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootउप + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन

Sūta (narration)

Scene: At the palace gate, two disputants stand amid their entourages; a doorkeeper gestures inward, then the scene opens into a grand assembly hall where they step onto the sabhā floor.

R
Rājā (king)
D
Dvāḥstha (doorkeeper)

FAQs

Dharma is supported by institutions of orderly governance—proper procedure enables fair hearing and judgment.

No specific tīrtha is identified in this verse.

None.