Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 51

एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्तत्रैवां तरधीयत । दीपवल्लक्षितो नैव केन मार्गेण निर्गतः

evamuktvā sahasrāṃśustatraivāṃ taradhīyata | dīpavallakṣito naiva kena mārgeṇa nirgataḥ

Nachdem er so gesprochen hatte, verschwand Sahasrāṃśu, die Sonne mit tausend Strahlen, sogleich an eben jener Stelle. Man sah ihn nicht einmal wie ein Lämpchen, noch wusste man, auf welchem Wege er fortging.

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + उक्त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having said)
सहस्रांशुःthe Sun (thousand-rayed)
सहस्रांशुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र + अंशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (सहस्राणाम् अंशवः यस्य)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
एवjust/indeed
एव:
Sambandha/Emphasis
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (restrictive particle)
अन्तर्धीयतdisappeared/vanished
अन्तर्धीयत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर्धा (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; धातु—अन्तर्धा (अन्तर्धानार्थ)
दीपवत्like a lamp
दीपवत्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootदीप (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formअव्यय; उपमानवाचक (simile adverb)
लक्षितःwas seen/was noticed
लक्षितः:
Kriya (State/passive)
TypeVerb
Rootलक्ष् (धातु) + लक्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि—‘(सः) लक्षितः’
not
:
Nishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
एवat all/indeed
एव:
Sambandha/Emphasis
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
केनby which
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; प्रश्नवाचक
मार्गेणby what path/route
मार्गेण:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
निर्गतःwent out/departed
निर्गतः:
Kriya (Action/result)
TypeVerb
Rootनिर्गम् (धातु) + निर्गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि-भावे ‘(सः) निर्गतः’

Narrator (contextual; reporting Sūrya’s departure)

Tirtha: Hāṭakeśvara Kṣetra (context)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and other ṛṣis (frame audience, implied)

Scene: Immediately after speaking, Sūrya’s form dissolves into pure radiance; the space where he stood is empty, leaving only a fading aura, while the onlooker searches the sky and directions in bewilderment.

S
Sūrya (Sahasrāṃśu)

FAQs

The divine is not bound by ordinary movement or visibility; revelation and withdrawal occur by divine will.

The episode is situated in the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya of Nāgara Khaṇḍa.

None directly; it concludes the instruction by narrating Sūrya’s disappearance.