Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 57

Devanagari script

श्रीभैरव उवाच । परितुष्टोऽस्मि ते राजन्मंत्रेणानेन पूजितः । तस्मात्प्रार्थय यच्चेष्टं येन सर्वं ददाम्यहम्

Transliteration

śrībhairava uvāca | parituṣṭo'smi te rājanmaṃtreṇānena pūjitaḥ | tasmātprārthaya yacceṣṭaṃ yena sarvaṃ dadāmyaham

Translation

Śrī Bhairava sprach: „Ich bin ganz zufrieden mit dir, o König, denn du hast mich mit diesem Mantra verehrt. Darum bitte um, was immer du wünschst; dadurch werde ich dir alles gewähren.“

Word by Word

• श्रीभैरवः: Śrī Bhairava
• श्रीभैरवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री-भैरव (प्रातिपदिक; श्री + भैरव)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (श्रीमान् भैरवः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• परितुष्टः: fully pleased
• परितुष्टः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: परि-तुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (अहम्-सम्बन्धि)

• अस्मि: am
• अस्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• ते: of you / your
• ते: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive) एकवचन; सर्वनाम

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• मन्त्रेण: by the mantra
• मन्त्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• अनेन: by this
• अनेन: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम; विशेषणम् (मन्त्रेण)

• पूजितः: worshipped
• पूजितः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भावः (passive sense)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu/Reason (Cause)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (तस्मात् = therefore/from that reason)

• प्रार्थय: ask/request
• प्रार्थय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-अर्थ् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• यत्: whatever (that which)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धक (relative)

• चेष्टम्: desired / wished
• चेष्टम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: चेष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (यत्)

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/means)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सम्बन्धक (relative)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ददामि: I give
• ददामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Śrī Bhairava

Characters & Entities

• Śrī Bhairava
• King (rājan)
• Mantra (Nārasiṃha mantra in context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere, disciplined worship brings divine responsiveness—boons arise as a consequence of devotion and correct practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The boon-granting encounter occurs in the Hāṭakeśvara-associated kṣetra praised in this adhyāya.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse confirms mantra-based worship as the cause of Bhairava’s pleasure; the completed japa-count is described in the prior verse.