Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

तस्याग्रेऽस्ति शुभं कुण्डं पूरितं स्वच्छवारिणा । अदित्या निर्मितं देव्या स्नानार्थं चात्मनः कृते

tasyāgre'sti śubhaṃ kuṇḍaṃ pūritaṃ svacchavāriṇā | adityā nirmitaṃ devyā snānārthaṃ cātmanaḥ kṛte

Vor ihm befindet sich ein glückverheißender Kuṇḍa, gefüllt mit klarem, reinem Wasser—errichtet von der Göttin Aditi zu ihrem eigenen Bade.

तस्यof that (liṅga)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अग्रेin front
अग्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘in front’
अस्तिis, exists
अस्ति:
Kriya (Existence/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (कुण्डम्-विशेषण)
कुण्डम्pond, tank
कुण्डम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पूरितम्filled
पूरितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कुण्डम्-विशेषण
स्वच्छवारिणाwith clear water
स्वच्छवारिणा:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootस्वच्छ + वारि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्मधारय—‘स्वच्छं वारि’
अदित्याby Aditi
अदित्या:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्तृकरणे—‘by Aditi’
निर्मितम्constructed
निर्मितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्मा (निर्-मा, धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कुण्डम्-विशेषण
देव्याby the goddess
देव्या:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; अपपाठ-सम्भावना: ‘अदित्या’ एव कर्ता, ‘देव्या’ विशेषणरूपेण/अप्पोजिशन—‘by the goddess’
स्नानार्थम्for bathing
स्नानार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootस्नान + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; चतुर्थी-तत्पुरुष/प्रयोजन—‘स्नानाय अर्थः’ = ‘for bathing’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
आत्मनःfor herself/for oneself
आत्मनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘for herself/for oneself’ (genitive of reference)
कृतेfor the sake of
कृते:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootकृत (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावप्राय प्रयोग; ‘कृते’ (सप्तमी एकवचन/नपुंसक) अव्ययवत्—‘for the sake of’

Unspecified (narrative voice within Tīrthamāhātmya; likely Sūta continuing the account)

Tirtha: Aditi-kuṇḍa (designation inferred from description)

Type: kund

Listener: Brāhmaṇa sages (implied)

Scene: A clear-water pond directly before a liṅga shrine; Aditi is envisioned as having fashioned it—either by divine will or ritual act—marking it as auspicious and luminous.

A
Aditi
K
Kuṇḍa

FAQs

Purāṇic tīrthas are sanctified not only by deities but also by sacred infrastructure—kuṇḍas and waters—supporting dhārmic practice like snāna.

A liṅga-associated tīrtha that includes an auspicious kuṇḍa attributed to Aditi; the precise place-name is not included in this verse alone.

Snāna (ritual bathing) is implied as the kuṇḍa’s purpose, established as a sacred bathing place.