Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 145›Shloka 29
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

Devanagari script

शुक्रेण कथितं सर्वं माघकृष्णे निशागमे । चतुर्दश्यां शुचिर्भूत्वा यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । कालाघ्रातोऽपि न प्राणैः स पुमांस्त्यज्यते क्वचित्

Transliteration

śukreṇa kathitaṃ sarvaṃ māghakṛṣṇe niśāgame | caturdaśyāṃ śucirbhūtvā yastalliṃgaṃ prapūjayet | kālāghrāto'pi na prāṇaiḥ sa pumāṃstyajyate kvacit

Translation

All dies wurde von Śukra in der Nacht am Ende der dunklen Monatshälfte des Māgha verkündet. Wer am vierzehnten Mondtag, nachdem er sich gereinigt hat, jenen Liṅga in voller Ehrfurcht verehrt—selbst wenn ihn die Zeit (der Tod) berührt—wird niemals vom Lebenshauch verlassen.

Word by Word
शुक्रेणby Śukra
शुक्रेण:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम् (Instrumental singular, masc.)
कथितम्told, narrated
कथितम्:
Kriya (Predicate participle/क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Root√कथ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; 'सर्वम्' इति विशेष्यस्य विशेषणम्
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (Nom./Acc. sg., neut.)
माघ-कृष्णेin Māgha’s dark fortnight
माघ-कृष्णे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमाघ (प्रातिपदिक) + कृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, masc.); समासः: माघस्य कृष्णपक्षे (in the dark fortnight of Māgha)
निशा-गमेat nightfall
निशा-गमे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक) + गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, masc.); समासः: निशायाः गमे (at the coming of night)
चतुर्दश्याम्on the fourteenth lunar day
चतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, fem.)
शुचिःpure
शुचिः:
Karta (Qualifier of 'yaḥ'/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masc.); विशेषणम् (कर्तृविशेषण)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Sambandha (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund) = having become
यःwhoever
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masc.); सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
तत्-लिङ्गम्that liṅga
तत्-लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular, neut.); समासः: तत् लिङ्गम् (that liṅga)
प्रपूजयेत्should worship
प्रपूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु) उपसर्गः प्र
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; (relative clause sense: 'should worship')
काल-आघ्रातःeven if seized by Time (near death)
काल-आघ्रातः:
Karta (Qualifier of 'sa pumān'/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक) + आघ्रात (कृदन्त; √घ्रा (धातु) क्त, उपसर्गः आ)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masc.); समासः: कालेन आघ्रातः (sniffed/touched by Time i.e., near death)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (अपि = even/also; अवधान/सम्भावना)
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध) = negation particle
प्राणैःby (his) life-breaths; life
प्राणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम् (Instrumental plural, masc.); अर्थे: प्राणैः (by/with life-breaths)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masc.)
पुमान्a man
पुमान्:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेष्य)
TypeNoun
Rootपुमांस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masc.)
त्यज्यतेis abandoned, is given up
त्यज्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√त्यज् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोगः (passive): is abandoned/given up
क्वचित्ever, at any time
क्वचित्:
Sambandha (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय (देश/कालवाचक; 'ever/anywhere')
Speaker

Narrator reporting Śukra’s instruction (Śukra as the cited authority)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vṛṣanātha Liṅga

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Night of Māgha dark fortnight: a purified devotee worships the Vṛṣanātha Liṅga with lamps and offerings; Time/Death personified hovers but is repelled by Śiva’s radiance, while the devotee’s prāṇa remains steadfast.

Characters & Entities
Ś
Śukra
M
Māgha (month)
K
Kṛṣṇa Pakṣa
C
Caturdaśī
L
Liṅga
K
Kāla (Time/Death)

FAQs

Sincere, pure worship of the kṣetra’s liṅga on the prescribed tithi grants powerful protection, even against the fear of death.

The Vṛṣanātha-liṅga and its kṣetra, whose worship is said to bestow extraordinary protection.

On Māgha Kṛṣṇa Caturdaśī (14th lunar day), at night, one should become ritually pure and perform devoted liṅga-pūjā.

←Previous Verse
Next Verse→