Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 143›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

सूत उवाच । तथान्योऽपि च तत्रास्ति देवश्चित्रेश्वरो द्विजाः । चित्रपीठस्य मध्यस्थश्चित्रसौख्यप्रदो नृणाम्

Transliteration

sūta uvāca | tathānyo'pi ca tatrāsti devaścitreśvaro dvijāḥ | citrapīṭhasya madhyasthaścitrasaukhyaprado nṛṇām

Translation

Sūta sprach: Und auch dort, o ihr Zweifachgeborenen, gibt es eine weitere Gottheit — den Herrn Citreśvara — der in der Mitte des heiligen Citrapīṭha steht und den Menschen wunderbares Glück verleiht.

Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तथाlikewise, also
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीति/प्रकार-बोधक अव्यय (adverb: thus/likewise)
अन्यःanother (deity)
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कार (particle: also/even)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेश-बोधक अव्यय (locative adverb: there)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Existence/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
देवःa god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
चित्रेश्वरःCitreśvara (Lord of Citra)
चित्रेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचित्र (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: चित्रस्य ईश्वरः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; नाम (proper epithet)
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा (8/1), बहुवचन; (सम्बोधनार्थ)
चित्रपीठस्यof the Citra-seat/holy seat
चित्रपीठस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचित्र (प्रातिपदिक) + पीठ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: चित्रस्य पीठम्; नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
मध्यस्थःsituated in the middle
मध्यस्थः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमध्य (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-तत्पुरुष/उपपद: मध्ये स्थः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (देवस्य)
चित्रसौख्यप्रदःgiver of wondrous happiness
चित्रसौख्यप्रदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक) + सौख्य (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (determinative): चित्रं सौख्यं प्रददाति/प्रदः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण
नृणाम्for/of men
नृणाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Citrapīṭha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijāḥ

Visual Art Cues

Scene: Sūta addressing brāhmaṇas, pointing out within a sacred precinct the central shrine of Citreśvara; the pīṭha is depicted as ‘citra’—ornate, many-colored, auspicious—radiating joy.

Characters & Entities
S
Sūta
C
Citreśvara
C
Citrapīṭha
D
Dvija

FAQs

Sacred places have presiding deities whose darśana and worship grant tangible well-being, reflecting the Purāṇic link between geography and grace.

Citrapīṭha, with Lord Citreśvara established at its center.

Implicitly, darśana and worship of Citreśvara at Citrapīṭha as part of tīrtha practice.

←Previous Verse
Next Verse→