Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

यः कश्चिदधुना मर्त्यो गतायुः संप्रपद्यते । वधाय तस्य यत्नेन त्वया प्रेष्याः सदैव तु

yaḥ kaścidadhunā martyo gatāyuḥ saṃprapadyate | vadhāya tasya yatnena tvayā preṣyāḥ sadaiva tu

„Nun, welcher Sterbliche auch immer, dessen Lebenszeit abgelaufen ist, in Erscheinung tritt—zu seinem Tod hin sollst du sie stets mit Eifer entsenden.“

यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (सर्वनाम)
कश्चित्someone, any
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चितवाचक (indefinite)
अधुनाnow
अधुना:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक adverb)
मर्त्यःa mortal
मर्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गतायुःwhose lifespan is gone
गतायुः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगत-आयुस् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (गतं आयुः यस्य)
संप्रपद्यतेfalls into / comes to (death)
संप्रपद्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+प्र+पद् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
वधायfor killing
वधाय:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थ (for the purpose of killing)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possession/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (सर्वनाम)
यत्नेनwith effort
यत्नेन:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (सर्वनाम)
प्रेष्याःservants, messengers
प्रेष्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रेष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सदैवalways
सदैव:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा-एव (अव्यय; संयोग)
Formअव्यय (कालवाचक adverb)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle)

Brahmā

Listener: Yama

Scene: Brahmā’s instruction becomes precise: for mortals whose lifespan is spent, Yama must dispatch the agents toward death; the scene can show a subtle vision of a human figure with a fading life-thread.

B
Brahmā
Y
Yama
M
Martya (mortals)
G
Gatāyu (end of lifespan)

FAQs

Death is framed as lawful completion of lifespan, overseen by dharma—not mere accident—urging timely righteous living.

No tīrtha is named in this shloka.

None; it concerns the doctrine of lifespan completion and Yama’s mandate.