Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

सूत उवाच । धर्मराजेश्वरोत्थं च माहात्म्यं द्विजसत्तमाः । यन्मया प्रश्रुतं पुण्यं सकाशात्स्वपितुः पुरा

sūta uvāca | dharmarājeśvarotthaṃ ca māhātmyaṃ dvijasattamāḥ | yanmayā praśrutaṃ puṇyaṃ sakāśātsvapituḥ purā

Sūta sprach: O ihr Besten unter den Zweimalgeborenen, ich will die heilige Größe (Māhātmya) verkünden, die im Zusammenhang mit Dharmarājeśvara entstand—wahrhaft verdienstvoll—und die ich einst vor langer Zeit von meinem eigenen Vater hörte.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
धर्मराजेश्वरोत्थम्arisen from Dharmarājeśvara / concerning Dharmarājeśvara’s origin
धर्मराजेश्वरोत्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootधर्मराजेश्वर-उत्थ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (माहात्म्यस्य)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
माहात्म्यम्the sacred greatness (account)
माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन
द्विजसत्तमाःO best of the twice-born (brahmins)
द्विजसत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज-सत्तम (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रथमा (vocative sense)
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करणम् (agent/instrument)
प्रश्रुतम्heard
प्रश्रुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र-श्रु (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्मविशेषणम् (यत्)
पुण्यम्meritorious; holy
पुण्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (यत्/माहात्म्य)
सकाशात्from (the presence of)
सकाशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootसकाश (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; अपादानार्थक (ablatival adverb: 'from the presence of')
स्वपितुःof my own father
स्वपितुः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्व-पितृ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

Sūta

Tirtha: Dharmarājeśvara (within Hāṭakeśvara-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Dvija-sattamāḥ (assembly of eminent brāhmaṇas/ṛṣis)

Scene: Sūta seated in a forest hermitage assembly, addressing attentive brāhmaṇa sages; behind him, a symbolic vignette of a Śiva-liṅga labeled Dharmarājeśvara, indicating the topic about to be unfolded.

S
Sūta
D
Dharmarājeśvara

FAQs

Sacred place-glorifications (māhātmya) are to be received through authentic lineage-hearing (śruti/smṛti transmission) and are themselves meritorious.

Dharmarājeśvara-tīrtha (introduced as the subject of the forthcoming māhātmya).

No direct ritual is prescribed here; it establishes the act of hearing the māhātmya as puṇya.