Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

Devanagari script

जपन्विभ्राडिति श्रेष्ठं सूक्तं भास्करवल्लभम् । एतस्मिन्नंतरे चौरो लोप्त्रमादाय कस्यचित्

Transliteration

japanvibhrāḍiti śreṣṭhaṃ sūktaṃ bhāskaravallabham | etasminnaṃtare cauro loptramādāya kasyacit

Translation

Während er das erhabene Sūkta rezitierte, das mit „Vibhrāṭ“ beginnt und dem Sonnengott lieb ist, ergriff in der Zwischenzeit ein Dieb das Loptra, den Wasserkrug eines Menschen.

Word by Word

• जपन्: reciting
• जपन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: कृदन्त: शतृ (Present Active Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• विभ्राट्: (the word) ‘vibhrāṭ’
• विभ्राट्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विभ्राट् (प्रातिपदिक/मन्त्रपद)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; मन्त्रनाम/पद (quoted)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरणसूचक अव्यय (quotative particle)

• श्रेष्ठम्: excellent
• श्रेष्ठम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (सूक्तम्)

• सूक्तम्: hymn
• सूक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सूक्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भास्करवल्लभम्: dear to the Sun
• भास्करवल्लभम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक) + वल्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भास्करस्य वल्लभम्) विशेषण (सूक्तम्)

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (अन्तरे)

• अन्तरे: in the meantime
• अन्तरे: Adhikarana (Time/Place/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; काल/अवकाशवाचक

• चौरः: a thief
• चौरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चौर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• लोप्त्रम्: a bundle/loot (stolen goods)
• लोप्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लोप्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आदाय: having taken
• आदाय: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: आ + दा (धातु)
• Form: कृदन्त: ल्यप् (Absolutive/Gerund)

• कस्यचित्: of someone
• कस्यचित्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; अनिश्चितवाचक (of someone)

Speaker

Sūta (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Viśvāmitrī

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣayaḥ

Visual Art Cues

Scene: Māṇḍavya sits or stands in japa, eyes half-closed, lips softly moving; a luminous Sun motif hovers; behind him, a furtive thief grabs a water-pot and slips away, creating dramatic contrast between stillness and motion.

Characters & Entities

• Māṇḍavya
• Bhāskara (Sun)
• Thief (caura)
• Vibhrāṭ Sūkta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even amidst sacred japa, worldly disturbances arise—testing steadiness in dharma and restraint.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode continues at Viśvāmitrī Tīrtha, already introduced as a great purifying place.

What ritualistic prescription is mentioned?

Japa of a Sun-beloved sūkta (the ‘Vibhrāṭ’ hymn) is referenced as part of the sage’s practice.