Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

तस्मादद्यापि त्वां कश्चिदुद्वाहयति तापसः । त्वं तं वरय भर्त्तारं येन गच्छसि मेध्यताम्

tasmādadyāpi tvāṃ kaścidudvāhayati tāpasaḥ | tvaṃ taṃ varaya bharttāraṃ yena gacchasi medhyatām

„Darum kann noch heute irgendein Asket dich zur Frau nehmen. Erwähle ihn zum Gatten, damit du durch ihn Reinheit und rituelle Tauglichkeit erlangst.“

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निपात/सम्बन्ध-निर्देशक), अर्थे ‘अतः’
अद्यtoday, now
अद्य:
Kala-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (today/now)
अपिstill, even
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, अपि-कार (still/even)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचन
कश्चित्someone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचन; अनिश्चित
उद्वाहयतिmarries (you off)
उद्वाहयति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्- + वह् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; कारणार्थक-प्रयोग (causative sense: ‘causes to be married’/‘marries’)
तापसःan ascetic
तापसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतापस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचन
वरयchoose
वरय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
भर्तारम्husband
भर्तारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचन
येनby which, so that
येन:
Karana/Hetu (Means/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचन; साधन/हेतु-अर्थे (by which/so that)
गच्छसिyou go/attain
गच्छसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
मेध्यताम्purity, ritual fitness
मेध्यताम्:
Gati-karman (Goal/गति-लक्ष्य)
TypeNoun
Rootमेध्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचन; भाववाचक (state/quality)

Indra

Type: kshetra

Listener: Dīrghakanyā

Scene: Indra offers a remedy: an ascetic may marry her even today; she should choose him as husband to regain ritual fitness.

I
Indra
D
Dīrghakanyā
T
tāpasa (ascetic)
U
udvāha (marriage)
M
medhyatā

FAQs

Dharma is shown as restorative: right relationship and right conduct are presented as means to regain medhyatā (ritual-spiritual fitness).

The verse belongs to a tīrtha-māhātmya chapter in the Nāgarakhaṇḍa; the specific place is not named within this single verse.

Udvāha (marriage) is indicated as the corrective dharmic act leading to medhyatā (purity/eligibility for sacred rites).