Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 60

ततश्चाधोमुखो जातो लज्जया परया वृतः । प्रोवाच शापजं सर्वं हारीतस्य विचेष्टितम्

tataścādhomukho jāto lajjayā parayā vṛtaḥ | provāca śāpajaṃ sarvaṃ hārītasya viceṣṭitam

Dann senkte er beschämt das Gesicht, von tiefer Scham umhüllt, und offenbarte, dass all dies aus einem Fluch entstanden sei—hervorgerufen durch ein Fehlverhalten im Zusammenhang mit Hārīta.

ततःthen
ततः:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — 'then'
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक)
अधोमुखःdown-faced; with face lowered
अधोमुखः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअधोमुख (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (अधः मुखं यस्य/अधोमुखः), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जातःbecame
जातः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त) प्रयुक्तः विधेयवत्; पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचन; 'became/was born (i.e., became)'
लज्जयाby shame
लज्जया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootलज्जा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
परयाgreat; intense
परया:
Karana (Instrument-qualifier/करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; लज्जया इति विशेषण
वृतःcovered; overcome
वृतः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootवृ (धातु) → वृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'covered/overcome'
प्रोवाचhe said
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम
शापजम्born of a curse; due to a curse
शापजम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootशाप (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक/कृदन्तार्थ)
Formतत्पुरुष-समास (शापात् जातम्), नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वम् इति विशेषण
सर्वम्everything; all (of it)
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'everything'
हारीतस्यof Hārīta
हारीतस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहारीत (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive singular)
विचेष्टितम्the deed; the misbehavior
विचेष्टितम्:
Karma (Object-apposition/कर्म-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवि + चेष्ट् (धातु) → विचेष्टित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'act/deed/behavior'

Kusumāyudha (Kāma) (deduced from direct address in prior verse and narrative flow)

Tirtha: Kāmeśvarapura-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Kāma stands with head bowed, face turned downward in shame, hands folded; he narrates that the suffering is curse-born, tied to Hārīta’s episode; listeners stand attentive, grave, and compassionate.

K
Kusumāyudha (Kāma)
H
Hārīta
Ś
Śāpa (curse)

FAQs

Acknowledging fault and recognizing karmic causality prepares the seeker for purification through prescribed worship and tīrtha-sevā.

The narrative remains anchored in Kāmeśvarapura and soon points to a specific kuṇḍa whose sanctity removes afflictions.

No ritual is specified in this verse; it provides the moral-causal background (śāpa) that later worship will resolve.