Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54

तथा खण्डशिलानाम देवता चात्र तिष्ठति । सौभाग्यकूपिकास्नानं कृत्वा तां च प्रपश्यतु

tathā khaṇḍaśilānāma devatā cātra tiṣṭhati | saubhāgyakūpikāsnānaṃ kṛtvā tāṃ ca prapaśyatu

Ebenso weilt hier eine Gottheit namens Khaṇḍa-śilā. Nachdem man in der Saubhāgya-kūpikā (Brunnen des guten Geschicks) gebadet hat, soll man auch jene Gottheit aufsuchen und schauen.

तथाthus; likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner: “thus/so”)
खण्डशिलानामof the fragment-stones
खण्डशिलानाम:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootखण्डशिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; ‘खण्डा च सा शिला’ इति कर्मधारय-समासः; “of the broken stones”
देवताthe deity
देवता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction “and”)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place “here”)
तिष्ठतिstands; resides
तिष्ठति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
सौभाग्यकूपिकास्नानम्the bath at Saubhāgya-kūpikā
सौभाग्यकूपिकास्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसौभाग्य + कूपिका + स्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘सौभाग्यकूपिकायाः स्नानम्’ (bath in/at Saubhāgya-kūpikā)
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); “having done”
ताम्that (her/it)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात
प्रपश्यतुlet him behold; let him see
प्रपश्यतु:
Kriya (Injunctive action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + पश्य्/दृश् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (विधिलिङ्गार्थे आज्ञा/अनुज्ञा)

Kṣetra-devatā (Deity of the sacred site)

Tirtha: Saubhāgya-kūpikā

Type: kund

Scene: A pilgrim approaches a stone-lined well labeled Saubhāgya-kūpikā, performs ritual bathing, then walks to a sacred stone-form (Khaṇḍaśilā) where a subtle deity-presence is indicated by aura, lamps, and flowers.

K
Khaṇḍa-śilā (devatā)
S
Saubhāgya-kūpikā

FAQs

Pilgrimage is both purification (snāna) and sanctifying encounter (darśana), integrating body, place, and devotion.

Saubhāgya-kūpikā and the nearby deity Khaṇḍa-śilā within the same kṣetra described in Adhyāya 133.

First perform snāna in Saubhāgya-kūpikā, then proceed for darśana (prapaśyatu) of the deity Khaṇḍa-śilā.