Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

ऋषय ऊचुः त्वया सूतज तत्रस्थं याज्ञवल्क्यस्य कीर्तितम् । तीर्थं वररुचेश्चैव वैनायक्यं प्रविद्यते

ṛṣaya ūcuḥ tvayā sūtaja tatrasthaṃ yājñavalkyasya kīrtitam | tīrthaṃ vararuceścaiva vaināyakyaṃ pravidyate

Die Weisen sprachen: „O Sohn des Sūta, du hast das dort befindliche Tīrtha des Yājñavalkya geschildert; und auch das Tīrtha des Vararuci ist bekannt, ebenso das heilige Vaināyaka, das mit Gaṇapati verbunden ist.“

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-instrument)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री (Pronoun), तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन
सूतजO son of the Sūta
सूतज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूतज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः—सूतस्य जः/ज (पुत्रः) (षष्ठी-तत्पुरुषः)
तत्रस्थम्situated there
तत्रस्थम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतत्र + स्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभावः—तत्र स्थितम्
याज्ञवल्क्यस्यof Yājñavalkya
याज्ञवल्क्यस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयाज्ञवल्क्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
कीर्तितम्has been described/mentioned
कीर्तितम्:
Karma/Predicate adjective
TypeAdjective
Rootकीर्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक; कीर्त् धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
तीर्थम्the sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma/Topic (Object/विषय)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वररुचेःof Vararuci
वररुचेः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवररुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय—समुच्चयबोधक (conjunction)
एवindeed
एव:
Emphasis particle
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय—अवधारण (particle: indeed/only)
वैनायक्यम्(the) Vaināyaka (related to Gaṇapati) [tīrtha]
वैनायक्यम्:
Karma/Topic (Object/विषय)
TypeNoun
Rootवैनायक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
प्रविद्यतेis known/understood
प्रविद्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense: ‘is known’)

Ṛṣis (Sages)

Tirtha: Yājñavalkya-tīrtha; Vararuci-tīrtha; Vaināyaka (Gaṇapati) spot

Type: kshetra

Listener: Sūta (sūtaja)

Scene: An assembly of sages seated in a forest hermitage questions Sūta; behind them a stylized map-like vista shows three markers: a riverbank tīrtha for Yājñavalkya, another for Vararuci, and a Gaṇapati shrine (Vaināyaka).

S
Sūta
Y
Yājñavalkya
V
Vararuci
V
Vināyaka/Gaṇapati
T
Tīrtha

FAQs

Pilgrimage tradition is preserved through inquiry and transmission—sages prompt the narrator to reveal fuller kṣetra-glories.

The passage points to Yājñavalkya-tīrtha, Vararuci-tīrtha, and a Vaināyaka (Gaṇapati) sacred spot in the same region.

None directly; it is a question framing further exposition about the tīrthas.