Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 49

तस्माच्छिष्योऽस्मि ते नाहं न च मे त्वं गुरुः स्थितः । सांप्रतं स्वेच्छयाऽन्यत्र प्रयास्यामि करोषि किम्

tasmācchiṣyo'smi te nāhaṃ na ca me tvaṃ guruḥ sthitaḥ | sāṃprataṃ svecchayā'nyatra prayāsyāmi karoṣi kim

„Darum bin ich nicht dein Schüler, und du stehst mir nicht mehr als Guru. Jetzt werde ich aus eigenem Willen anderswohin gehen—was kannst du dagegen tun?“

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason marker/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/तस्मादर्थे (therefore)
शिष्यःdisciple
शिष्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
अस्मिam
अस्मि:
Kriyā (Copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
गुरुःteacher
गुरुः:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
स्थितःestablished/standing (as)
स्थितः:
Kriyāviśeṣaṇa/Predicative (State)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; "standing/being" (predicate with गुरु:)
साम्प्रतम्now
साम्प्रतम्:
Kāla (Time)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रतम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (now/at present)
स्वेच्छयाby my own will
स्वेच्छया:
Karaṇa (Instrument/manner)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + इच्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (करण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः: स्वस्य इच्छा = "one's own will"
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Adhikaraṇa (Destination/location)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (elsewhere)
प्रयास्यामिI will go
प्रयास्यामि:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलृट् (साधारणभविष्यत्), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
करोषिyou do
करोषि:
Kriyā (Main verb in question)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद; मध्यमपुरुष, एकवचन
किम्what?
किम्:
Karma (Interrogative object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक

Disciple (name not provided in the snippet; addressing Śākalya)

Scene: The speaker declares he is no disciple and the other no guru, turning away as if to depart; the guru figure remains still, embodying restraint, while the departing figure shows agitation.

Ś
Śākalya

FAQs

It dramatizes the breakdown of sacred hierarchy when trust and dharma are lost, warning against ego-driven separation.

No site is named in this verse; it sets up later movement toward a siddhi-kṣetra.

None; it is a narrative declaration of separation and departure.