Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 53

स्ववंशोद्धरचंद्रोऽत्र वांछितार्थप्रदोऽर्थिनाम् । तेनैतत्क्षेत्रमासाद्य स्थापितं लिंगमुत्तमम् । स्वनाम्ना ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वदेष्टप्रदं नृणाम्

svavaṃśoddharacaṃdro'tra vāṃchitārthaprado'rthinām | tenaitatkṣetramāsādya sthāpitaṃ liṃgamuttamam | svanāmnā brāhmaṇaśreṣṭhāḥ sarvadeṣṭapradaṃ nṛṇām

Hier wurde er wie ein Mond, der sein eigenes Geschlecht emporhob und den Bittenden das Ersehnte gewährte. Als er dieses heilige Kṣetra erreichte, errichtete er ein erhabenes Śiva-Liṅga und benannte es nach sich selbst—o beste der Brāhmaṇas—das den Menschen alles Gewünschte verleiht.

svaown
sva:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद-विशेषण (compound-member adjective), अव्ययवत् प्रयोगः (indeclinable-like as compound member)
vaṃśalineage
vaṃśa:
Sambandha (Genitival relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvaṃśa (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद-नामपद (compound member noun), पुंलिङ्ग (Masculine)
uddharauplift/rescue
uddhara:
Sambandha (Genitival relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootuddhara (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद-नामपद (compound member noun), पुंलिङ्ग (Masculine)
candraḥmoon-like one (named/likened as Candra)
candraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcandra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः: sva-vaṃśa-uddhara-candra (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः, ‘स्ववंशोद्धरः चन्द्र इव’)
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (locative adverb)
vāṃchitadesired
vāṃchita:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvāṃchita (कृदन्त; √vāñch (धातु) + क्त)
Formसमासपूर्वपद-विशेषण; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), ‘इष्ट/वाञ्छित’
arthaobject/goal
artha:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootartha (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद-नामपद, पुंलिङ्ग (Masculine)
pradaḥgiver (bestower)
pradaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootprada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः: vāṃchita-artha-prada (तत्पुरुषः)
arthināmof the supplicants/seekers
arthinām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootarthin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
tenaby him/therefore
tena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
etatthis
etat:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘kṣetram’ इति विशेषण
kṣetramsacred field/place
kṣetram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
āsādyahaving reached
āsādya:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootā-√sad (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘आसाद्य’ = having reached
sthāpitamwas established
sthāpitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle)
liṅgamliṅga (Śiva emblem)
liṅgam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘sthāpitam’ इति सह
uttamamexcellent/supreme
uttamam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘liṅgam’ इति विशेषण
svaown
sva:
Sambandha (Genitival relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद-विशेषण, अव्ययवत् प्रयोगः
nāmnāby (its) own name
nāmnā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः: sva-nāmnā (तत्पुरुषः)
brāhmaṇaśreṣṭhāḥbest of Brahmins
brāhmaṇaśreṣṭhāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक) + śreṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः: brāhmaṇa-śreṣṭha (तत्पुरुषः)
sarvaall
sarva:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद-विशेषण, अव्ययवत् प्रयोगः
deṣṭadesired
deṣṭa:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdeṣṭa (कृदन्त; √diś/√dṛś?; here ‘iṣṭa’ sense)
Formसमासपूर्वपद-विशेषण; ‘इष्ट’ (desired) अर्थे प्रयोगः
pradamgranting (bestowing)
pradam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootprada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः: sarva-deṣṭa-prada (तत्पुरुषः)
nṛṇāmof men/people
nṛṇām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

Narrator (contextual)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (Aṭeśvara-liṅga context)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇa-śreṣṭha(s) (addressed as ‘O best of brāhmaṇas’)

Scene: A pious founder arrives at a radiant kṣetra, installs a polished Śiva-liṅga, and sages/brāhmaṇas witness the consecration; the liṅga is shown as ‘sarveṣṭa-prada’ with supplicants offering flowers and water.

Ś
Śiva-liṅga (Aṭeśvara, implied by context)
K
kṣetra (Hāṭakeśvara-kṣetra)
B
brāhmaṇas

FAQs

Establishing and honoring a Śiva-liṅga in a consecrated kṣetra is portrayed as a powerful dharmic act that uplifts lineage and fulfills righteous desires.

This verse praises the Hāṭakeśvara-kṣetra where Aṭeśvara (the liṅga named after Aṭa) was established.

Liṅga-sthāpana (installation of a Śiva-liṅga) at the kṣetra, with the promise of granting desired aims to devotees.