Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

तस्माद्बृहद्बलस्यैता भार्यास्तिष्ठंति या जनाः । ब्राह्मणांस्ता उपागम्य ऋतुस्नाता यथोचितान्

tasmādbṛhadbalasyaitā bhāryāstiṣṭhaṃti yā janāḥ | brāhmaṇāṃstā upāgamya ṛtusnātā yathocitān

Darum sollen die hier verweilenden Gemahlinnen Bṛhadbalas, nachdem sie zur rechten Zeit gebadet haben, in gebührender Weise zu den Brāhmaṇas hingehen, wie es sich ziemt.

तस्मात्from that (therefore)
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular)
बृहद्बलस्यof Bṛhadbala
बृहद्बलस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबृहद् (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; समासः—कर्मधारय (bṛhad-bala = great-strength)
एताःthese
एताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
भार्याःwives
भार्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
तिष्ठन्तिremain/stand
तिष्ठन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), बहुवचन
याःwho
याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (relative pronoun)
जनाःpeople
जनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
उपागम्यhaving approached
उपागम्य:
Kriya (Action—prior/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootउप-आ-गम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (Gerund/Absolutive), ‘having approached’
ऋतुस्नाताःhaving bathed in the (menstrual) season
ऋतुस्नाताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootऋतु (प्रातिपदिक) + स्नात (√स्ना धातु, क्त-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (ऋतौ स्नाता = bathed at the proper season)
यथोचितान्as appropriate/proper
यथोचितान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयथा (अव्यय) + उचित (√वच्/उच्? प्रातिपदिक ‘proper’)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—अव्ययीभाव (yathā-ucita = as is proper)

Unspecified narrator within Tīrthamāhātmya

Tirtha: Vāsiṣṭha Kuṇḍa (implied by immediate context)

Type: kund

Scene: A sacred pond-side scene: royal women (Bṛhadbala’s wives) after seasonal bath, hair still damp, approaching seated Brāhmaṇas with folded hands and offerings; the kuṇḍa glints behind, with ritual vessels and kusa grass visible.

B
Bṛhadbala
B
Brāhmaṇas

FAQs

Purāṇic dharma frames progeny and governance as responsibilities supported by disciplined rites and proper guidance.

The instruction is part of the lead-up to the tīrtha called Vāsiṣṭha Kuṇḍa in this adhyāya.

Ṛtu-snānā and a ‘yathocita’ (duly performed) approach to qualified Brāhmaṇas are prescribed.