Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 123›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति शुक्लतीर्थमनुत्तमम् । दर्भैः संसूचितं श्वेतैर्यदद्यापि द्विजोत्तमाः

Transliteration

sūta uvāca | tathānyadapi tatrāsti śuklatīrthamanuttamam | darbhaiḥ saṃsūcitaṃ śvetairyadadyāpi dvijottamāḥ

Translation

Sūta sprach: „Dort gibt es auch noch eine andere, unvergleichliche heilige Furt namens Śuklatīrtha. Bis heute, o Beste der Zweimalgeborenen, ist sie durch weißes Darbha-Gras gekennzeichnet.“

Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; धातु: वच् (to speak)
तथाthus, likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
अन्यत्another (thing)
अन्यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनामसदृश-विशेषण/नाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; 'also' (particle)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (locative adverb)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; धातु: अस् (to be)
शुक्लतीर्थम्the Śukla-tīrtha (white sacred ford)
शुक्लतीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुक्ल + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः: 'शुक्लं तीर्थम्'
अनुत्तमम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; शुक्लतीर्थम् इति विशेषणम्
दर्भैःwith darbha grasses
दर्भैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
संसूचितम्indicated/marked
संसूचितम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + सूच् (धातु) → संसूचित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; शुक्लतीर्थम् इति विशेषणम्
श्वेतैःwhite
श्वेतैः:
Karana (Instrument-qualifier/करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; दर्भैः इति विशेषणम्
यत्which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
अद्यापिeven today, still
अद्यापि:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअद्य + अपि (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समासः; कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
द्विजोत्तमाःthe best of the twice-born (Brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: 'द्विजानाम् उत्तमाः'
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sūta narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śuklatīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Dvijottamāḥ (assembled brāhmaṇas/sages)

Visual Art Cues

Scene: Sūta points out a bright, serene ford; clusters of distinctly white darbha-grass outline the sacred boundary as attentive brāhmaṇas listen.

Characters & Entities
S
Sūta
Ś
Śuklatīrtha
D
darbha

FAQs

Sacred places are preserved not only by memory but by living markers and tradition; recognizing tīrthas sustains dharma and pilgrimage culture.

Śuklatīrtha, described as an unsurpassed tīrtha and still identifiable by white darbha-grass.

No explicit rite is prescribed here; the verse emphasizes identification/recognition of the tīrtha via darbha markers.

←Previous Verse
Next Verse→