Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 119›Shloka 46
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46

Devanagari script

अथ शक्रादयो देवा दृष्ट्वा तद्दानवोद्भवम् । अकस्मादेव संप्राप्तं बलं शस्त्रास्त्रसंयुतम् । युद्धार्थं स्वपुरद्वारि निर्ययुस्तदनंतरम्

Transliteration

atha śakrādayo devā dṛṣṭvā taddānavodbhavam | akasmādeva saṃprāptaṃ balaṃ śastrāstrasaṃyutam | yuddhārthaṃ svapuradvāri niryayustadanaṃtaram

Translation

Da sahen Śakra und die anderen Devas das Heer der Dānavas, das plötzlich eingetroffen war – ausgerüstet mit Waffen und Geschossen – und traten sogleich vor das Tor ihrer eigenen Stadt, entschlossen zum Kampf.

Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक) — indeclinable “then/now”
शक्र-आदयःIndra and others
शक्र-आदयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् — Masculine, Nominative (1st), Plural; तत्पुरुषः (शक्रः आदिः येषां ते)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् — Masculine, Nominative (1st), Plural
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त) — gerund/absolutive “having seen”
तत्that
तत्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् — Neuter, Accusative (2nd), Singular (demonstrative)
दानव-उद्भवम्the arising/attack of the Dānavas
दानव-उद्भवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् — Masculine, Accusative (2nd), Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (दानवानाम् उद्भवः)
अकस्मात्suddenly
अकस्मात्:
Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootअकस्मात् (अव्यय)
Formअव्यय (आकस्मिकत्ववाचक) — adverb “suddenly”
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चय/अवधारण) — particle “indeed/just”
संप्राप्तम्arrived/obtained
संप्राप्तम्:
Kriya-visheshana (Predicative/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु)
Formक्त (भूतकृदन्त) — past passive participle; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् — Neuter Nom./Acc. Singular (agreeing with बलम्)
बलम्force/army
बलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् — Neuter, Nominative (1st), Singular
शस्त्र-अस्त्र-संयुतम्equipped with weapons and missiles
शस्त्र-अस्त्र-संयुतम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशस्त्र (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + संयुत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् — Neuter, Nominative (1st), Singular (agreeing with बलम्); द्वन्द्वपूर्वक-तत्पुरुषः (शस्त्रैः अस्त्रैः च संयुतम्)
युद्ध-अर्थम्for battle
युद्ध-अर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः — indeclinable accusative used adverbially “for the sake of battle”
स्व-पुर-द्वारिat the gate of their own city
स्व-पुर-द्वारि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक) + द्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् — Neuter, Locative (7th), Singular; तत्पुरुषः (स्वस्य पुरस्य द्वारि)
निर्ययुःwent out
निर्ययुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर् + या (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत) प्रथमपुरुष बहुवचनम् — Perfect, 3rd person, Plural
तत्thereupon
तत्:
Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोगः (तद्-शब्दस्य अव्ययीभावार्थे) — “then/thereupon”
अनन्तरम्immediately
अनन्तरम्:
Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक) — adverb “immediately after”
Speaker

Narrator (Purāṇic narrative voice; exact speaker not in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Deva-pura-dvāra (Amarāvatī threshold, implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Indra (Śakra) with Devas rushes to the jeweled gate of their celestial city as a sudden Dānava army appears, bristling with astras; the gate gleams, clouds swirl, and weapons flash.

Characters & Entities
Ś
Śakra (Indra)
D
Deva
D
Dānava

FAQs

Dharma is portrayed as protective and vigilant—rightful order stands ready to defend against sudden adharma.

Not stated in this verse; it describes the heavenly city setting rather than a named earthly tīrtha.

None.

←Previous Verse
Next Verse→