Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

Devanagari script

साऽपि श्रुत्वाऽथ तं शापं रेवती भट्टिकोद्भवम् । क्रोधेन महताविष्टा ह्यदशत्तां द्रुतं ततः

Transliteration

sā'pi śrutvā'tha taṃ śāpaṃ revatī bhaṭṭikodbhavam | krodhena mahatāviṣṭā hyadaśattāṃ drutaṃ tataḥ

Translation

Als Revatī — aus dem Bhaṭṭika‑Geschlecht geboren — jenen Fluch vernahm, von gewaltigem Zorn ergriffen, biss sie sie sogleich in jäher Hast.

Word by Word

• सा: she
• सा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय/अप्यर्थ (also)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकाले कृत्य (having heard)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय, अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)

• तम्: that
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; ‘शापम्’ इति विशेषण

• शापम्: curse
• शापम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• रेवती: Revatī
• रेवती: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रेवती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; ‘सा’ इत्यस्य नाम

• भट्टिकोद्भवम्: arisen from Bhaṭṭika (Bhaṭṭika-origin)
• भट्टिकोद्भवम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: भट्टिक + उद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (भट्टिकात्/भट्टिकस्य उद्भवः), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; ‘शापम्’ इति विशेषण (भट्टिक-सम्बन्धि)

• क्रोधेन: with anger
• क्रोधेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• महतā: great
• महतā: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; ‘क्रोधेन’ इति विशेषण

• आविष्टा: possessed/overcome
• आविष्टा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ + विश् (धातु)
• Form: कर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; ‘रेवती’ इति विशेषण

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय, निपात (emphatic particle)

• अदशत्: bit
• अदशत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दंश् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ताम्: her
• ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• द्रुतम्: quickly
• द्रुतम्: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: द्रुतम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

• ततः: then, thereafter
• ततः: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

Speaker

Narrator (contextual; third-person narration within the māhātmya)

Visual Art Cues

Scene: Revatī of the Bhaṭṭika line, eyes blazing, lunges and bites the other woman/serpent-wife immediately after hearing the curse; motion lines and tense bodies convey sudden violence.

Characters & Entities

• Revatī
• Bhaṭṭika (lineage/name)
• Nāgī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Krodha (anger) intensifies saṃsāric entanglement—responding to a curse with violence deepens the cycle of harm.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it is part of a larger tīrtha-māhātmya narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.