Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

यं यं कामं समाधाय तत्र तीर्थे पुमान्यदि । कृत्वा स्नानं ततो देवमर्चयेच्च महेश्वरम्

yaṃ yaṃ kāmaṃ samādhāya tatra tīrthe pumānyadi | kṛtvā snānaṃ tato devamarcayecca maheśvaram

Welchen Wunsch auch immer ein Mensch fasst: Wenn er an jenem Tīrtha ein heiliges Bad nimmt und danach den Herrn Maheśvara verehrt, erlangt er das erstrebte Ziel.

यम्which
यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचन; सर्वनाम-शब्द
यम्whatever
यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचन; पुनरुक्ति (distributive)
कामम्desire
कामम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचन
समाधायhaving fixed (in mind), having resolved
समाधाय:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootसम्-आ-√धा (धातु; ल्यप्-प्रत्यय, अव्ययकृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/क्त्वान्त-समकक्ष)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place/देशवाचक)
तीर्थेin the sacred ford
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचन
पुमान्a man
पुमान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुमांस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha-bodhaka (Condition)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय (conditional particle/शर्तबोधक)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√कृ (धातु; क्त्वा-प्रत्यय, अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचन
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-vishesana (Sequence marker)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb; thereafter/from there)
देवम्the god
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचन
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootअर्चय (√अर्च् धातु; णिच्)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
महेश्वरम्Maheshvara (Śiva)
महेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा-ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचन; कर्मधारयः—‘महान् ईश्वरः’

Śiva (deduced)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A devotee completes a river/kuṇḍa bath, steps onto the ghat, and offers bilva leaves and water to a Śiva-liṅga in a nearby shrine; the scene emphasizes the ritual order and the intensity of saṅkalpa.

M
Maheśvara (Śiva)
T
Tīrtha
S
Snāna
K
Kāma (desired aim)

FAQs

Pilgrimage becomes fruitful through intention (saṅkalpa), purification (snāna), and devotion (arcana) directed to Maheśvara.

The instruction applies to the tīrthas being discussed; specific names appear in the following verses.

Perform snāna at the tīrtha, then worship (arcana) Maheśvara with a focused intention (desired aim).