Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

तस्यापि भगवाञ्छंभुः कालेन महता ततः । संतुष्टो ब्राह्मण श्रेष्ठास्ततः प्रोवाच सादरम्

tasyāpi bhagavāñchaṃbhuḥ kālena mahatā tataḥ | saṃtuṣṭo brāhmaṇa śreṣṭhāstataḥ provāca sādaram

Nach langer Zeit wurde auch Bhagavān Śambhu mit ihm zufrieden. Dann wandte Er sich an jenen besten der Brāhmaṇas und sprach in gnädiger Zuwendung.

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठीविभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (particle: also/even)
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
शंभुःŚambhu (Śiva)
शंभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘भगवान्’ इत्यस्य समानाधिकरणम्
कालेनwith time, after a time
कालेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
महताgreat, long
महता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; ‘कालेन’ इत्यस्य विशेषणम्
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (thereupon)
संतुष्टःbeing pleased, satisfied
संतुष्टः:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootसम् + तुष् (धातु) (क्त/कृदन्त)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम्; पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘शंभुः’ इत्यस्य विधेयविशेषणम्
ब्राह्मणO Brahmin
ब्राह्मण:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
श्रेष्ठO best (one)
श्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘ब्राह्मण’ इत्यस्य विशेषणरूपेण सम्बोधनम्
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (thereafter)
प्रोवाचsaid, spoke
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट्लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
सादरम्respectfully
सादरम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसादर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोगः; क्रियाविशेषणम् (with respect)

Narrator (introducing Śiva’s response)

Tirtha: Hāṭakeśvara / Śambhu (manifest presence)

Type: kshetra

Scene: Śambhu appears before the ascetic—radiant, ash-smeared, with matted locks and crescent moon; Citraśarman rises from meditation, hands folded, awe and devotion on his face; the atmosphere glows with divine presence.

Ś
Śambhu (Śiva)

FAQs

Persistent tapas, sustained over time, culminates in divine satisfaction and compassionate instruction from Śiva.

The Hāṭakeśvara-related tīrtha narrative is being advanced; Śiva’s pleasure legitimizes the site’s sanctity in the Māhātmya.

No specific rite is prescribed here; it emphasizes the fruit of long tapas—Śiva’s anugraha.