Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 112

Devanagari script

तुलागते सदादित्ये तैरागत्य धरातले । विहर्तव्यं प्रयत्नेन यावद्वृश्चिकदर्शनम्

Transliteration

tulāgate sadāditye tairāgatya dharātale | vihartavyaṃ prayatnena yāvadvṛścikadarśanam

Translation

Wenn die Sonne in Tulā (Waage) eingetreten ist, sollen sie zur Erde herabkommen und sich mit Anstrengung umherbewegen, bis Vṛścika (Skorpion) erscheint.

Word by Word

• तुलागते: when (the sun) has entered Libra
• तुलागते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तुला (प्रातिपदिक) + गत (कृदन्त-प्रातिपदिक; गम्+क्त)
• Form: सप्तमी-तत्पुरुषः (तुलायां गतः); पुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; आदित्ये इति विशेषणम्

• सदा: always
• सदा: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (always/ever)

• आदित्ये: in/when the Sun (is)
• आदित्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• तैः: by them
• तैः: Karana (Instrument/Agent/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• आगत्य: having come
• आगत्य: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + गम् (धातु) + ल्यप्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम् (gerund)

• धरातले: on the earth's surface
• धरातले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धरातल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• विहर्तव्यम्: should be played/sported
• विहर्तव्यम्: Kriya (Obligation/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + हृ (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृत्य (gerundive/future passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; विधेय-भावः (ought to be sported/played)

• प्रयत्नेन: with effort
• प्रयत्नेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• यावत्: until
• यावत्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: परिमाण/अवधिवाचक-अव्ययम् (until/as long as)

• वृश्चिकदर्शनम्: the sighting of Scorpio (sign)
• वृश्चिकदर्शनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृश्चिक (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (वृश्चिकस्य दर्शनम्); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; यावत् इत्यस्य कर्म

Speaker

Kuśa

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devaprapūjaka

Visual Art Cues

Scene: A cosmic-calendar tableau: the Sun entering Tulā; preta-like beings descending to earth and roaming until the sign of Vṛścika appears—suggesting an autumnal corridor of heightened liminality.

Characters & Entities

• Kuśa
• Āditya (Sun)
• Tulā (Libra)
• Vṛścika (Scorpio)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma links invisible states and ritual consequences to sacred time (kāla), especially solar transits.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in the verse; the focus is on kāla-niyama (time rule) within the tīrtha narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

A time window is prescribed: from the Sun’s entry into Tulā until the onset/appearance of Vṛścika.